karlans

refer to caption
"america's founding documents | national archiues"

*TIKLIR ONTIPENENS*
in kankres sielai for uon tausen sen honte senti sis, *uonsol tiklir tertin karlans nuuerl ('emiri').* uen in kors iumen ipens ikennifel uon fo tisalpen pelielpans ta keneem ui noe, en sumen, in mais er, sepri en iuel ste uir las nee en nees KA intailenem, tisen rispe te uinins mankain rikairenem tiklir tiŋs inpelen te sepre. uiholen tis trus piselfepin—
*AL*
skrie iuel, 
TEsintau pai tir kriee ui serten onelinel rais, in tis LAIF, LIERTI en pesu HAINIS; sikier tis rais, 
*STIRENS* [govern > cyber- > steer (ship)]
istiiu in tem tirain sios mais from kensen tem stirs, uenir eni form stiren komen stroi tis ens, is rai fo alte e aliis, en istiiu nu stiren len kraunuerk an uo prinsels en orknaisen mais in uo form te tem elsim mos laili ife tir onharm en hainis. pruens inti ltite stirens laŋistapliis na pisien fe lai en transin tiŋs, en akorten al spirins sio, mankain smortispos sofe, uail iels issofrel, ten raiem alisien forms uir teskostem, po uen laŋtren aiusis en iuserps pesun onpiril sem usie ipinsen tisain ritus onte aslu tespoim, is tir rai is tir tuti troaf sois stiren, en pruai nu kars fe tir fiue sikierisois pin pesien sofrens tis 'kalnis', en sois is nau ni ta kestrenem alte tir forme sistems stiren. istri presen kiŋ kreprien s istri ripi insris en iuserps al han in tire usie stapliismen aslu tirni or tis lans. pru tis, le fas pisumi te kani uerl!
  • hirifius his 'esen te las', holis en nifel fe foku
  • fepi his stires pas las inmii en presen inpor, onles suspen in tir ore til esen piutent, en uen so suspen, hiotenile eten te tem
  • rifiuspas oe las fe kamoe lar tistri fos, onles tem rilinkiis rai represen in lapati, rai onistimel te tem en formiel te tairens onli
  • kal kar lamenpatis at plesis oniusiel onkonftel en isten from pasri forekes, fe sol perpes fain intu kenplaiens ui his mesies
  • tisalp representi hausis ripi, fe uposen ui pol fermnis his inpe an rais fos
  • rifiusfelaŋtaimaftesoistisalpskas oes piile, uir lamenmais onholen anaile ritern te fo a lar fe esesais, lan rimenen intuintaim spos tu al tensies inpe from ausai en kenpolsis insai
  • hiinteepripen pale tis lans; fe ta perpes ustron las neerelais aulanes, rifiusenpas oes inkeriis tir maire hir, en resen kentisiens nu 'eprories lens'
  • ustro minstre siostis, rifiusen his esentelas fe staplisien siuiisri mais
  • me siosiis tipenen an his uil onli, fe tenie tir afsis, en maun en pemen tir salris
  • hiire moltiiu nuafsis, en sen hir suorms afses eres ar fo, en iau tir sustens
  • ki in os, in taims pis, 'stanenuepens' uiau kensen ar lapati
  • efe rente milri ontipenen en or taunemai
  • kenpain ui oes susieos te siertisien aulan tu ar kastiiu, en onaknaliis pai ar las, kin his esen tu as priten lame
  • fe kuortren lar patis uepentrus in os
  • fe prutenem, pai matrail, from poniismen fe eni mertes tekemi an ineens tis lans
  • fe konaf ar tre ui al pars uerl
  • fe inposen tasis an os uiau ar kensen
  • fe tiprainos, in meni tiŋs, penfis trail pai sieri
  • fe trasporenos ian sis pitrai priten ufensis
  • fe alisien fri 'sistem inkliis las' in nepren prapens, staplisien tir arpri stiren, en inlaren pauntris soes rente i a uons sanpel en fi istrumen fe intretusen sem aslu rul intu tis kalnis
  • fe tenue ar siartes, alisien ar mos paliel las, en altren fonmenel forms ar stirens
  • fe suspenen ar on lapatis, en tiklirenem inpes ui mai lame fe os in al tiŋs uosoir
  • atie stiren hir, pai tiklirenos au his prute en uen uor kens os
  • plonte ar sis, reiis ar kostis, pern ar tauns, en stroi laifs ar fo
  • hiatistaimtrasporen lar 'uepens aulan mersenris' kenpli uerks tain tesle en tirni alreti star ui serkestansis krulti en perfi skirs pirlelt in pos parpres es, en toel onuer he silaisnesien
  • kestren ar feletaunes kati an haisis pir uepens kens tir lan, kom isiiuisne tir frens en proes, e fal temsel pai tir han
  • isai temesti insure in os.....
in iri ste tis upresis uipiisien fe ritres in onplis terms, ar ripi piisiens pinanse onli pai ripi insri. prins tas kirte stosmark pai iri a ta kentifain tairen sonfi pi rule fri fo, ne uipinuanten in etens tu ar priiis proes; uiuornem fromtaimtetaim etems pai tir lapati sten onuorenel siertisien or os, uimainem serkestansis ar imire en setlen hir, uiepil tu tir nei siostis en kresol, en uikansierem pai tais ar komen kain tisepau tis iuserps, uot onepiel intero ar kenes en korispanens. tem tu tepin tef te poi siostis en kansankuini. uihastirforakies in ni ta tinaunsen ar sepre en holem, es uihol oes mankain, nafrens infai inres frens. os tirfor representis karlans nuuerl in oral kankres senpel epilen tu ormos TIME uerl fe retiiu ar intens tuinnempaioorikufotiskalnisalensenau tiklir—tis karkalnis is en rai apifri en ontipenenlans, tesesolp from al liens te priiiskraun, en al pelielkene tuin tem en lan kreprien s en apitoeltisalp, en es fri en ontipenenlan, tehas ful mai lei fai, kenklu res, kentra laiensis, staplis kamers, en tu al oe as en tiŋs ta ontipenenlans kenraitu; en fe supor tis tiklir, ui ferm rilaiens an prute tiain prapins, uimiuelplesien tu iisoe ar laifs ar fortiens en ar siri ane. 
'NEVV HAMPSHIRE', VVILLIAM VVHIPPLE

*KRAUNLA*
os fo karlans fe form mor perfe uonnis, stapliis siostis, insier temesti trankili, prupai fe prasiil, prumo oralUELFIR en sikier plesens lierti tu arsel en ar pastiri uituorten en stapliis tis kraunla fe karlans nuuerl ('emiri'). 
  • FERS LIM—fers karpen, al lamemai hir kran pipes in karen karlans ta lkensis...haus lies
    • nes, haus lies pikenpos menpes me iri oe iir pai pi fo sirel lans, en suires in iis lan lha kualfais reksi fe suires numresis pau lanlapati. nopeti pi lie na...pin seniirs taune karlans en na uen me, pi ineen ta lan uir hipime
      • lies en tire tasis pieporsien in sirel lans ta piinklu insai tis uonnis, ekor tir rispeti reknens ta pitermen pai hol reknen...fos...sklun fersfos na tas. atiel reknen pime insai tri iirs afte fers min karen karlans, en insai iri susiuen term ten iirs, sem es telpailatire. reknen lies uonisi uon fe iri terti tausen, po iis lan elha alis uon lie...uen peensis ha in lin from eni lan, iseiu oori tir elisiu 'ris suiren' fil sois peensis. haus lies elme tir spie en oe uerkes, en elha sol mai inpiismen
    • ....ter (e 'for'), uen uir en hau holen suirens fe...lies pipriskrai in iis lan pai lapati tir, po karen kenatenitaimpailame e siif sois rele...karen elsenpel alis uons in iri iir....
    • IIII HAUS pi time suirens, riterns en kualfais menpes, en meori iis elkastiiu 'kuoru' tu pisnis, po smale nonpe kenesiorn fromtetete, en kenpioerais kenpel etenens asen menpes, sem es en onte peneltis es ikenprupai
      • ken termen ruls prusins, poniis menpes fe tisorteli pihen, en, ui kenkerens tu ters, spel menpe
      • elki tepu prusins, en fromtaimtetaim senau sem, isen sois pars es ken in tir sioismen rikair sikrisi, en IESIS en NOS menpes ie haus an eni kesten elatisairuonfaipitempresenpiente an tepu
      • ne in sin karen eluiaukensenoeesiern fe mor ten tri tes, ne nouirels ten uir tu haus pisin
    • V lies elrisi kanpense fe tir serpisis, pieserten pai la, en pe au horen karlans. telaluesisetrisenfelnienpriispispipriliis from eres in tir etenens a sin, en in kon tu i en komenpa from sem, en eni SPI e SPAR in in haus, teuonpikesten nouirels. no lie ltaimuirhiuosmepiepoin te no tauneuerk onte oori karlans, ta konpikrie, e uir imalmens konpiinkris in sois taim, ne nopeti holen eni uerk onte karlans pi nempe haus in his kentiniuens in uerk
    • VI al traflas fe resen repnu lerine in haus...iri trafla ta konpas haus pifor ikomen la piprisen te ferslie karlans, if eprun tesain, po if na telsenpa, ui tir nosens te haus uir ikonerine ta lente nosens alar an tir siernel, en prusirikensir. if afte sois rikensire tuters ta haus elekri pas trafla, ipisen kar ui nosens tu oe haus uir ilaiuaispirikensir, en if epru pai tuters haus, ilkom la, po in al sois tiŋs suirens pitermen pai IESIS en NOS, en nems huir suirens fe en kens trafla piente an tepu. if eni trafla uonpisenpa pai ferslie insai ten tes (sontes ise) afte ikonpiprisen te him, sem pi la, in lai ue es if hisain, onles karen pai tir esiernmen pripen pasen, in uo tiŋ iuonpi la....
    • VII karen elha mai le en kele tasis tutis inposis en isaisis ki fe ons en prupai fe prasiil en oraluelfir karlans—po al tutis inposis en isaisis piiunform truau karlans—
      • paro uel an krei karlans
      • rele kamers ui aulan nesiens, en in sirel lans, en ui fersfo trais
      • stapliis uonsie rul neerelais, en uonsie las an susie pankrosis truau karlans
      • koin uel, rele paliu tir, en aulan koin, en fis stane ues en mies,
      • prupai fe poniismen kauntefin sikieris en keren koin karlans
      • stapliis posuerk en posro
      • prumo prukres saiens en iusfel ars, sikieren fe limi taims tu mees en inpenes sklusi rai te tir rispeti pus ('rais') en tiskoris,
      • kastiiu triiunel onte ormosiar
      • tifain en poniis pairsis en felnis kemi an haisis, en ufensis kens la nesiens
      • tiklir uor, kran letes markenripraisel, en me ruls kensernen katies an lan en uate
      • res en supor uepens, po no eprorie uel te ta ius pi fe lanke term ten tu iirs
      • prupai en menten siuepen
      • me rul fe koemen en rele lan en sistreŋ
      • prupai fe kalenan milisie isiiu las uonnis, supres insure en ripel inpesiens,
      • prupai fe orknaisen, uepnen en tislenen milisie en fe stiren sois par tem es kenpiinploi in serpis karlans, riserpen te stes rispeti, epoinmen uerkes, en oori priŋeno milisia ekor tislen priskrai pai karen 
      • esesais sklusi lame in al tiŋs uosoir, or sois tistri (na isin ten mails skuir) es kenpaiiilpartilelansenesetenskarenkom stul stiren karlans, en esesais lai oori or al plesis persies pai kensen lapati lan uir sem pi, fe ire forts, masins, arsnals, taiars en oe nifel pilens, 
      • en me al las tat pinifel en prape fe priŋen intu isiiu forkon mais, en al oe mais pes pai tis kraunla in stiren karlans, e in eni sontren e uerke tir
    • VIII.... priliis ri 'ee korpu' uonpisuspen, onles uen in tiŋs replen e inpe foonharm kenrikair
      • no pil etene e isposfatula pipas
      • no kee, e oe tire, tas pile, onles in pruporsien te sensu e reknen hir for tire pite
      • no tas e tuti pile an artels spor from no lan
      • no prefrens piki pai eni rele kamers e repnu te pors uon ste or tem noe, ne pesels paun tu i e from uon ste piulai ente klir e pe tutis in noe
      • no uel pitra from horen, po in kansiuens epriries me pai la, en rele stemen en ekaun risis en spenens al fouel pisenau fromtaimtetaim
      • no taiel noili pikran pai karlans, en nopeti holen eni uerk prafi e tros onte tem, uiau kensen karen, ese eni presen malmen uerk e taiel eni kain uoir from eni kiŋ prins e aulan
    • VIIII no lan elko intu no triti laiens ne kenfire, kran letes markenripraisel, koin uel, imi pils krei...pas no pil etene, isposfatula ne la inpiren ulie kantras, ne kran no taiel noili
      • no lan eluiaukensenkarenle no inposis ne tutis an inpors e spors, sais uo kenpiaslunifel fe isiiun ispelas, en neprutus al tutis en inposis, le pai eni lan an inpors e spors, pi fe ius horen karlans, en al sois las pisusie te ripisien en kentrol karen
      • nolan eluiaukensenkarenle no tuti taniis, ki trus e siips fai in taim res, ente intu no til e e kanpa ui noe ste, e ui aulanmai, e inke in fai, onles atiel inpe, e in uo imnen tensie uonemi tile
  • NES——fers, falonmai pipes in ferslie karlans nuuerl. telhol tir uerk in term for iirs, en, kar instelie, sius fe sem term, pime...nopeti sais inporn taune...pieliel te uerk ferslie, ne nopeti pieliel te ta uerk ta...enkonenpi fortiniirs tuelen insai karlans. if tenau ferslie from uerk, e tem tain, e tekantissiar mais en tutis se uerk, sem eltipalp an instelie, en karen kenpailaprupai fe tiŋ tenau tain onmai, po ferslie en instelie, tikliren uo uerke eltena ferslie, en sois uerke ela ekor, til tofmai piteau, e ferslie pime. ferslie elastetaimsrisi fe tir serpisis kanpense ta lnepiinkris ne timiniis in pirio uir tekonpime, ne lrisi insai ta pirio no oe malmen from karlans ne non tem. for teko an isiiu tir uerk, telte falon o e straŋsen, 
    • "aitusalensuir (e straŋse) ailtrufelfalo uerk lie karlans, en eltepesmaimaipriserp prute en fen kraunla karlans"
    • nes, ferslie pikemanteinhe lan en siuepen karlans, en milisia sirel lans, uen kalt intu atiel serpis karlans; tekenrikair uinin, inrai, prinsel uerke in iis ferslinsontrens, an eni susie rilen te tutis tir rispeti uerks, en telha mai kran ripris en partens fe ufensis kens karlans, sais in tiŋs inpiismen. telha mai, pai en ui epais en kensen haus, me tritis en prupai tuters lies presen kenker, en telnamne, en pai i en ui epais en kensen haus, elepoin enpases, oe poli minstes en kansels, siosiis ormosiar, en al oe uerkes karlans tas epoinmens enhiroeuaisprupai fe, en ta pistapliis pai la, po karen kenpailapes epoinmen uo onteuerks te tinken prape, in ferslie onli, in iars la, e in hes sontrens. ferslie lha mai filo al peensis ta kenha in rises haus, pai kranen kemis ta lspair a en nes sin
    • ter, telfromtaimtetaimki karen insie stan uonnis, en rikmen te tir kensire uo mies teltim nifel en spien, tekenanstrortenriukesienskenpin haus en in kes tisekrimen tuin tem, ui rispe te taim esiernmen, tekenesiernem te uo taim es teltink prape, terisi enpases en oe fominstes, telte kir las pitrufelfalo, en elkemi al uerkes te karlans
    • IIII ferslie instelie en al tauneuerkes karlans piteau from uerk an inpiismen fe, en kenpi trisen prairi e oe haikraims en mistimines
  • TER——fers, timenmai karlans, pipes in uon ormosiar, en in uo onteiars karen kenfromtetaimorten en stapliis. siosiis en ormos en onteiars elhol tir uerks in ku pihen, en elastetaimsrisi fe tir serpisis kanpense ta uonpitiminiis in tir kentiniuens in uerk
    • nes, timenmai lsten tu al tiŋs in la en eui raisen onte tis kraunla, las karlans, en tritis me, e ta lpime, onte tir oori—tu al tiŋs efen enpases, oe fominstes en kansels—tu al kesis amrelti en miraim siertisien—te kantrepersis uir karlans pi parti—te kantrepersis tuin tu e mor lans—tuin lan en taunes noe lan—tuin taunes sonte lans—tuin taunes sem lan klemen lans onte krans sonte lans, en tuin lan, e taunes tir, en aulans, aulanetaune e susies. in al tiŋs efen enpases, oe foinstes en kansels, en tem uir lan pi parti, ormosiar elha erinel siertisien. in al oe tiŋs for mensien, ormosiar elha apli siertisien, en la en ti, ui sois ises, en onte uo reles karen elme. as al kraims, sais in tiŋs inpiismen, pi pai sieri, en sois as pihol in lan uir se kraims konpikemi, po uen na kemi insai eni lan, as pi a uo spa e spas karen kupailatire
    • ter, trisen kens karlans elkensis onli in lein fai kens tem e in eiren te nafrens kinem help en konfe. nopeti pikenpi trisen onles an testmoni tu uitnisis te sem oe a, e an kenfesien in open kor. karen elha mai tiklir poniismen trisen, po no etene trisen eluerk 'kero plo', e 'forfitie' sais in laif huir seten
  • IIII——fers, ful tru en pilif piki in iis ste te foas rekes en timenprusins iri oe ste, en karen kenpaiorallaspriskrai hau sois as rekes en prusins pipru en ife tir
    • nes, taunes iis lan piintaiel tu al prilisiis en miunis taunes in sirel lans. sonpeti siar in eni lan ui trisen felni e oe kraim ta lfli from siostis en pifaun in noe lan an timan ferslinoori lan uir hifli pitiliro piteau te lan han siertisien kraim...
    • ter, nu lans kenpiemi pai karen intu tis uonnis, po no nu lan piform e ire insai siertisien eni oe lan, ne no ste piform pai sionsien tu e mor lans, e pis lans, uiau kensen lapati lan kensern ueles karen. karen elha mai onme en me al nifel ruls en reles rispen tireri e oe prorti pilaŋen te karlans, en non in tis kraunlan pisokestru es presius eni klems karlans, ne no partile lan. karlans elkernti tu iri lan in tis uonnis fotiŋ sie stiren, en elprute iis tem kens inpe, en an aplie lapati, e ferslin (uen lapati kanpikenpin) kens temesti kor ('uiolence')
  • V——karen, uinir tuters haus eltim nifel, elprupos SIIFS te tis kraunla, e, an aplie lapatis tuters sirel lans, elkal kenpin fe pruposen siifs, ta, in ie kes, pipali tu al intens en perpesis, es par tis kraunla, uen reifai pai lapatis triforpis sirel lans, e pai kenpins in triforpis tir, es uon e oe mo reifai kenpiprupos pai karen, prupai...no lan uiau kensen pitiprai...sofriis in haus...