5.31.2019

SPI:C RAITƏNZ GADƏRD — TOO HUNTO SOPRE L APLA

ONUO:K IZ UELΘI SPI:C

staplisnən tu də uelθi ta:k fild uiθ də frenci uərd,
sins dat der z uer no na:liɟ iz bot mi:nən ho:lli lakt.
lisən nau insted tu də bərd an dis hir ingliʃər,
truər ta:k dat komop from uərk an lob, na:t frenci, den.
if iulstilki:p in domdom θiŋ, iər bre:n əlra:t, əl a:l
tərn intu ʃiftlis fe:knis uiθ uot e:n nau ta:k, nebər
i:bən somθən laik spi:c, radər uərdz o:nli emti, slak,
uen, stil nau a:l dis taim so dir, iəkudhahadiə tru:θ,
ies, indi:d, tru:θ iz floən ta:k, uidaut də hanpərər
dat iz də me:top la, də frenc me:kən for uelθi ta:k.

sa:ŋfut x — / x — / x — / x — // x — / x — / u —
spriŋ list uiθ tu:spi:ct landz, "list of diglossic regions - wikipedia"


ipisəl — TA:K BAUT SPI:C!

helo, dir uərl (iunaitid ne:siənz, or humebər),

na:t ta:kən baut spi:c izdom. spi:c iz d ərθən graundz. a:l silinis end at spi:c an start at spi:c. dos, ta:k baut spi:c! ta:k baut spi:c!

huebər donta:k baut spi:c de:z laiər!

də ro:mənz an də gri:ks nu baut spi:c an spentem der laif uərkən a:n der spi:c—bot in də uərl uiθ ueb 'intərnet' nau arz, spi:c HAZbi də ta:ks piθ, me:n, an its hart.

TA:K BAUT SPI:C!!!

an donfərget its la az arz nau tu:toŋd—uon aut buks, nodər goən truli bak tə d o:ldist de:z—izra:ŋ—uot iz fo:kspi:c əlo:n izinborn an gud fər təgedərnis.

blesənz,

A B C — na:liɟ baut a:l də uərl toŋz uərdz

Ə U R~L ∅ H I N
> A B* D* G* P T K~Q
>> E O F M Θ Z Ʒ X J Ŋ S Σ C Ɲ Λ
  • Ə > A
    • I > E
    • U > O
  • U > B > P
    • H > F
    • N > M
  • R~L > D > T
    • H > Θ
    • I > Z > S
      • I > Ʒ > Σ
  • ∅ > G > K~Q
    • H > X
    • I > J > C
      • N >  Ɲ
      • L > Λ
    • N > Ŋ
*spriŋ from 'wikipedia', 'fortis and lenis', 'tamil phonology', 'guna language', 'aitzineuskara (proto-basque)', 'yidiny language', 'yimas language'

KE MUERA L EHPANIO:L I PERKUENSA LETE A 'MEHEKO'

mierta h lo ke son uhte:te ke sepasan
la pita n mat:a: al pueplo el prime:ro,
kon ese hpanio:l el apla ke nuakra:a,
solo ke lenkanta el mat:a:, asi: ma.
ke nohpuelpa la mui santa NAUA lenkua,
toa toa ia, ke puelpan, ia la MAIA!
k eh el ehpanio:l? pasu:ra, mah pasu:ra
k a loh tante tia serpia: pa hueo susio,
en k el tuenio pa sopre l ke sea nekro
ni lea:l a la koro:na ehpanio:la.
ai ke tier:a ai:, lah tier:a kruele mutio—
ai ke mal mal i malta: asia lo tere:tio!

piekanto — x / — x / — (//) x — (//) x — / u — / —
atema: 'indigenous peoples of mexico - wikipedia', 'instituto nacional de los pueblos indígenas | gobierno | gob.mx'

ipisəl a:n də ʃe:m in bilitələnos spi:ckaindz an spi:c raits an fri:təmz

dir iunaitid ne:siənz ('united nations'),

itsotərcaildiʃ təme:k laik spi:c izuonkaindid or on'uelθto:kəniʃ', in odər uərdz, itsonlirait təsios ingliʃ az meni spi:ckaindz uiθ der harts in bigər taunz, ləsanɟələs, nu iork, cika:go, londən, mancəstər; or frenc, peris, ???; rosiən, ma:skau, sen pi:tərzbərg; erəbik, kairo, riia:d; spaniʃ, meksəko siti, madrid, bue:nəs airəs. 

iətred selfiʃ an praidfəl an onfer an i:bəl an ontru:θfəl a:n mo:st fo:ksiz rait tə der taun or kin spi:ckaind, tuaŋ or toŋ—dis sins le:tər iəme:k laik iəker so moc fər ki:pənos fo:kue:z əlaib, sad its hauebər dat so meni in rosiə, frans, d əmerəkəzi:bən mor sins iuuanki:p in dis silinis, uer də uərl in it o:nli la:ŋ raitən daunhandən an lando:nən mait in it əlo:n uərθ an rait getme:d təsi:m; hauebər, ni:dər its moc uondər in non demz raitənz nor in der ticənue:z, bot otər he:t an otər onfernis.

hau a:fən man gatlaft at sins der spi:c uozən "standard" or "grammatical" or "proper"? uen ituoz, bot ituoz də man demsel, sait uiafenberos hau itsi:m "poor" or "dirty", bot its də uərl dat iz. 

eniue, itizbetər tuotərte:kositaut dis θinkən baut spi:c dat z graundid a:n big, ro:t toŋz an spi:ckaindz an də mi:nənz set tə dem an der uərdz or ne:mzbetər, nuər ʃudkom in der sted, 
  • (north) new world ~ ('north' ~ cockney/south-hemisphere) english english ~ scottish ~ irish ~ africa ~ melanesian < english
  • quran(ic) < arab(ic)
  • andalusia ~ highland/colombia/amazonia ~ castile < spanish
  • moscow ~ st petersburg < russia
  • beijing < china
  • paris ~ africa ~ haiti < french
(mark uikənuərk betər a:lso uiθ 'translingual' θiŋz, laik, 
  • 'implication/consequence' iz '>' or '<' (na:t 'gre:tər les', də 'la:ɟik' ero shartər tətaip), laik
    • "if iu(a:l)ssmart, iu(a:l)əluin"
    • (iu(a:l) >) smart > uin
    • uin < smart (< iu(a:l)) 
    • 'iu(a:l)' z o:nli moc so:lidnis/manlaiknis in a:l toŋz, so uikəno:bərluk
  • non/emtiset/nol '∅' ('unicode 2205')
  • mor 'bulət' listiz uedər 'nonbərd' or na:t
  • 'an' or 'or' 'iz/uoz' az '~' or '/' (na:t '=' sins dis iz 'klitik' in linguistiks nor '+' sins maθ, nor anpərsand '&' tu big).)
blesənz,

NONCONFIGURATIONAL — ipisəl a:n uai 'standərd' ingliʃ izkra:sspi:cuaizra:ŋ an də fo:kue rait

helo, dir ka:ngrəs, gu:gəl, harbərd,

hir, ailse hau ingliʃ bin mo:st inborn, radər dan az də uelθto:kən raitəntoŋ itgattərnd intu from də pra:təstən (kiŋ henri d e:θ) taimz a:nuərd. desʃo:n hir də ʃiftiz az hau uikənonti:carsel from də raitən tə d ondərlaiən an a:fənər θruaut taim, az itsi:m, ue, 

no 'question' shift

dis ʃudgo uidaut seən, sins ingliʃ in it its dis big sili ho:l. se:m in frenc, do itssad, a:l dom, az ni:dər ʃudkipuanənbi som dee:n. laik,
  • (how/WH) it=X?
    • < (how/WH) (X) it (X)? 
dis iz in tru:θ a:lso in rosiən* an finiʃ**, dat iz, no ʃiftən sili laik dis. dis iz an bin 'high affectation/campiness', o:nli in 'modern europe', az itbin uiθ its mi:nən set from ric frenclənd tə ric uelʃlənd (rich france to rich britain). odər toŋz (laik spaniʃ, gri:k, a:l d odər ɟərmanik toŋz) in dem də ʃift izmorinborn, an so its uotebər, bot dee:n nidər frenc nor ingliʃ nor finiʃ nor rosiən. θink fər iərsel, bot dis iz a:lmo:st GA:DZ tru:θ, i:bən do itdonkomop nouer in buks, aitonno uai; aitonker.


∅ < =it

dis iztru az dis ue, if som 'it' iz radər sonbəti laik caild or somθən so:lid laik da:g or kau, itbino:n, or, if onso:lid 'dative', mor laik 'locative', den no:n (az in 'give=it(=that/this), thought' ('on the thing') or 'bathe=it, the baby' (the boy or girl)), so, laik, if itiz somθən onso:lid, (onles uiθ 'is', 'look~seem', 'become', 'go', 'walk', ansoa:n)
  • I=see-d=∅ 
    • < I saw it
uiθ dis, itgo dat eni onso:lid ondərgoər go aftər də so:lid, 
  •  I=see-d=me=it(-all), I=tol-d somebody
    • ~< I saw it (all), I said it to somebody
uiθ dis, itgo a:lso dat di:dz dat a:fənist go uiθ onso:lid θiŋz ʃudgetfa:lo:d na:t bai 'what' or 'something', bot 'how' or 'some way', uen ite:n noon itgatdon for or tu.
  • how ya=did? who ya=did (what)?
    • < what you did (to who)?
nX=~-/n/- < =nX

'n't' e:n from 'not', an uinoos dis mor so from ska:ts 'scots', d o:ldənist ingliʃ toŋ, uer 'not' mi:n 'nothing' an təno:seem uərdz its radər 'na', laikli də se:m 'ne' az in o:ld ingliʃ an slabik toŋz an də 'n-' a:n a:fənist uərdz laik 'never, nor'. dis ue, uikənsi tu hau no:seən 'negative' uərdz aftər də di:d uərd (uen de:z nu θiŋz or stra:ŋme:d (mi:nənuaiz spi:cuaiz)). (in pra:təstən taimz, də uiʃ uoz təbi bo:θ laik latən an somθən uilinili pikt from mitəl ingliʃ, dis ho:ld θruaut hir, if na:t uanənbifrenclaik.) in nau ingliʃ, seən 'is not, are not' gios sili ho:l in də ue ar spi:c uərk. laik,
  • none I=see-d man, no man I=see-d, not one man I=see-d, I=did-n't-see no man
    • < I saw no man, I didn't see any man
'it=' < 'there'-

'there' az 'pronoun' az somθən litəl komənop bifor də di:duərd donfitin, az 'it' a:fənər kənbi dat, az alreti in uedər θa:ts, an itensedbak som odər 'there' təkom le:tər.
  • (it=)was-n't no-body there
    • < there wasn't anybody there
bot in som spi:ckaindz, aiges the 'it' kəngo onsed, priti moc, so '∅= <'. lukdaun hir, in dem az italsogetla:st 'is'.

  ∅~'that'~'which' < 'who'~'which'~'that'

'∅' iz in tu spa:ts, me:nli uen uot getənka:ldbak iz ondərgoər or uen somθən dat iz der. 'who' ʃutənebərkomop onles in 'him/uon dat''s sted, laik
  • (it=)was-n't nobody (∅ could-come)~(∅ I=know-ed) 
    • < there wasn't anybody (who could come)~(who I knew)
(∅)(...)-ən < ('IS'=)(...)-'ing'

uinoos dis az tru from tu θiŋz, uon, '-en' (az in 'beat(ən)' < 'beat(en(d))') binhapənən in ingliʃ an odər ɟərmanik toŋz sins fərebər, dos də ru:m getəno:pən fər 'beat(ən)' az də 'infinitive' or somtaimz 'participle' ('-ing(e)' uozotərme:top in mitəl ingliʃ an na:t haəndu at a:l uiθ d o:ld ingliʃ uərd endən), d odər, in ingliʃ dis binsomoca:fənər dan in eni iərəp toŋ, dos, laik
  • she=be-in'-bad
    • < she is being bad
('verb')-∅ ~< ('verb')-s

ueraz in odər iərəp toŋz də morrekənən endən getla:st or a:lmo:st kild (si ɟərmən an frenc), uer den ithelpem itbiən dat a:n də di:duərd 'verb', in ingliʃ hauebər laik in norθ ɟərmanik sui:tiʃ, norue an de:niʃ, an ba:ltik liθue:niə an latbiə, də ne:muərd 'noun' alreti telos.
  • the thing hap∅, the things hap
  • the thing haps, the things haps
    • < the thing haps, the things hap
in dis, odər θiŋz ʃift laik te:kənosaut 'were' or 'was', 'have' or 'ha(s)' (or in som spi:ckaindz sua:pənos bo:θ fər 'done(-did)'), 'ha(s)' bifor 'been', 'does', 'are' or 'is' (or in som spi:ckaindz bo:θ an insted ∅).

∅ < (-s)-to-

dis 'to' izotərmi:nənlis uen bitui:n insaid də la:ŋ uərd. 
  • I=want-see=ya
    • < I want to see you
'go((ə)n)-' 'baut-' < 'go(ing) to'- 'about to'-

aftər 'to' an 'is' tukaut.
 'be' < 'will/shall be'

dis iz hartər təno ful, sins itkudbi som odər mi:nən, bot 'will', lukop, laikli hazənbin (uikənse 'enbin' tu aftər lu:zən 'has/have' and i:bən getənos 'ga(:)t' fə o:nən, bot na:t in dis spi:ckaind) də 'future' fər la:ŋ taim, bot radər o:nli bra:tər mi:nən or stra:ŋme:kər 'emphasizer'

∅ < 'of' 'a(n)'

dis iz ʃir 'phonology', since odəruaiz də 'schwa' uutənəkomop in ingliʃ, az itni:tit a:lmo:st a:lue:z hebi ʃortənənz
  • in clay house ~ in some house (made) out clay
    • < in a house of clay
'let's' < 'may we'

dis iztru mo:stli from hau ʃortənd itiz.

blesənz,

lehehkri:o sopre la mui sapia nuea hkrit:u:ra

ola, keri:o i keri:a meheko, i antalusi:a,

ehta hkrit:u:ra sepo:ne n lo k ansio toa lah lenkua romanse, ienu ahta at:ra: al lat:i:n komo uie:rasioapla:o fuera la mui mentiro:sa mane:ra suia, i teselueo nuehtra mihma komo sapla, i, enfin, komo sesie la leiapla n kasi toa lah tier:a, ia k el apla nosak:a:a n alku:na tier:a n suh fine, sino mutio mah aia:, toa sieno mah o meno sensiie:se i leie mutio mah sapia ke lo ke poo samonto:na po loh aniu en lah mala mane:rahkrii:. komu ehpahtante i mutio, too komo una lihta pasei: ak:i:,

A E F H I K L M N O P R S T U

sopre l soni:o
  • V~'vocal'~kosasuae, C~'consonante'~kosatura. 'taio' eh la pala:pra pura, no konpuehta
  • el kolpe enre to sin kolpe, si solo CV, sepuelpe CV: o si kolpe fina:l (tou ehto solu enre l taio)
    • /mane:ra/ < 'manera'
    • /ehta:r/ < 'estar'
  • la /h/ fina:l pueser [s~z] u ehkrit:a, teselueo, /s/.
  • tou ehsuae [b d g], meno tehpue: H enre taio, o tople C:, o sepa si sin kolpe u en pala:praetio i su (mane:ra)nomre o /r/ fina:lpala:pra i /p t k/ fina:l 
    • /kop:a/ /katu:no/ < 'copa' 'cada-uno'
    • /ehko:a/ /aseura(:)(rX)~seu(:)ro/ < 'escoba' 'asegurar~seguro'
    • /tehto/ [deS.to] < 'de-esto'
    • meno 
      • 'mar' 'dar' 'estar' 'ser' 'ver' ~'haber' 'ir' 'flor'
      •  /k(e)/ /t(:)(e)/ /tu(X)/
      • etio pasa:o /-a:ta/ /-a(:)pa/ 
      • ~ enre V siemre lah mihma, komo /prepe/ /iaka/ < 'breve' 'llaga' 
      • al lao /i l r n/
      • 'ha-g-V' 'di-g-V' /akV/ /tikV/
  • /(-)o/ eh /(-)u/ siemre kuano lesie /a e o i/ (meno 'por' 'voz' 'vos' 'sos' 'y' 'sido' 'vio' 'dio' 'dios')
  • mah pronto sehkri:e, /mr/ /ml/ /nr/ < /npr/ /npl/ /ntr/
    • /somra/ /komra/ /enre/ < 'sombra' 'compra' 'entre'
  • too 'nd' sepuelpe 'n', mihmo, sin kolpe, sieno kasi [ŋ] o solo soni:onari: (meno 'man-dar' o pala:pra nu ehpanio:la)
    • /kuano/ < 'cuando'
  • /l/ /n/ /h/ ~< 'el' 'en' 'es', /m t(:) s l/ ~< 'me te se le', /k/ ~< 'que'
  • /Cot:ro/ /uhte(:)/ /eV/ " < 'Cosotros' 'usted(es)' 'ellV' (=)
  • /enC-/ /ehC-/, ∅ < /e/ ai: tehpue: /a e o i/ (meno 'ni, y, si')
    • /la nra:ta/ < 'la entrada'
    • /la hpa:ta/ < 'la espada'
  • etio pasa:o /-ia:/ < /-i:a/ < /i:ta/ ('-iá < -ía < -ida')
    • /peni:a/ /ai:a/ /pei:a/ < 'venida' 'habida' 'pedida'
    • /penia:/ /aia:/ /peia:/ < 'venía' 'había' 'pedía'
  • en pala:pra 'kulta' u etia parese: asi:, lah sin kolpe 'i' o 'u' sepuelpen 'e' o 'o', meno lesian 'iV', i too 'au' sepuelpe 'o'
    • 'complí' /komli:/ " /kumlio:/ < 'cumplir' 'cumplió'
    • 'entemedá' < 'intimidad'
    • 'lágrema' < 'lágrima'
    • 'otomátego' < 'automático'
  • /ts-/ /-ti-/ [(t)ʃ] < 'ch-' '-ch-'
  • /tese/ /huh-/ /-a:ho/ < 'desde' 'juzg-' '-azgo' 
  • /niu:n(V)/ /t(i)e...∅/ /ai...∅/ /iV/ /hC/ /(V)u/ < 'ning-ún(V)' 't(i)en(g)...que' 'hay...que' 'diV'~'liV' 'nsC' '(V)gu' 
sopre lah ot:ra leie
  • 'haiga' 'poye-' < 'haya' 'pudie-'
  • -VCV < -V:CV ('-amo' en lo k ak:a:a n '-er')
  • solo /-h/ en 
    • 'más=' 'Cos=' 'las' 'les' 'mis' 'Cus' 'es=' 'haz='
  • tanpien pol soni:o ∅ /-o:/~/-u/= /-∅=V.../ < 'de' '-oi=' '-e=V...
aema: aun ke raro parehka tou ehto, eh kon pahtante raso:n, ia ke, komo tihe ar:i:a, el mah komu:n aplante hpanio:l sale:ha fuera el maio: kanpo lenkuaromanse i fuera el mihmo lat:i:n; pura la hkrit:u:ra taura salio: nunka tese tese:o mohtra: el apla mah komu:n, sino lok:a i mala semehansa al lat:i:n en ke setesenpolpia: toa la ikle:sia, mah k en el ehpanio:l (ahta lah kramat:eka pa lah lenkua prime:ropueplo selahasia:n en lat:i:n*, nu en ehpanio:l. ni mutiu ehpanio:le n ehta apla:pan, si eran kat:ala:ne, arako:n, ahtu:ria, kali:sa, 'ualensia' (aun ke, meno loh prime:ru eso, loh ot:ro kon tienpo fueron pertie:no suh apla o lenkua, komo pare:se) (ni solpi:e l pahko i su lenkua).)

*'
ad infinitum: a biography of latin - nicholas ostler - google books'

pentesi:,

LET:RU:TIA — KARKANTA TOA ERI:A PA KAPE:SA PERESO:SA

let:ru:tia h maio: mal k esa ot:ra kosa
ke lehiaman ia lah lutia i loh tolo:re,
pero i ke lo mal iama:u 'ap:re:nepense'!
ionokreo hama: ke lah pele:a fueron
kien samontono: lah mah ke sepoie:ra,
sino pol kien pio en eia sensiie:se
ia n kere:tesi: ia n su serprepe santo,
sino tut:epa al tormi: l po tia:plo
esu eh kuano la let:ru:tia h mah poe:re
kon su arma:ta la planka oha i tinta nekra,
ke tu sieno un ser unu etio po la mano
la la TIER:A ke pien tiosa sola salsa.*

*se alza
piekanto — x /  x /  // x  / x  / u  / 


ipisəl a:n bri:dən θro:tiən hartənən lenkθənən

helo, dir intərnasiənəl fənetik alfəbetlinguistik səsaiəti ob əmerəkəindiə, an i:ɟipt,

ueraz itsi:m dat so moc kəngoa:n manifo:ldnis uen, in 'linguistiks', itgetta:kt baut də 'stops' me:nli /p t k b d g/, an hard italsi:m, hauebər, aiθink dat bo:θ təfa:lo uiθ a:fənnis latər (laik in 'optimality theory' ???), bot an a:lso uiθ su:nist raitən an lərnən θruaut də uərl fər toŋz, uikəngi dem 'stop' marks nu, helpfələr mi:nən,

laik,
  • toŋ som in it ni:dər bri:dən (Ch) nor θro:tiən* (C')
    • ~ a:l ro:t az /p t k/ or də uon əlo:n /p/ or /t/ or /k/ (P)
    • ~ bitui:n V ro:t az /C:/ if its eni hint tord dat der ~ /NC/ (nP < (n)B)
  • bri:dən bot no θro:tiən
    • den Ch > P
    • C (~Bh) > B (/b d g/) (onles nir /s/~/ʃ/ ~ /h/~/x/ in som toŋz)
  • bri:dən or na:t an θro:tiən
    • den C' > P
    • Ch ~ C (~B') > B (onles ")
    • ~ B' P(h)(~B) > B P
o:bəra:l, aiseən indi:d dat 'voicing' zonhelpfəl in toŋ ondərstandən or lərnən, az uikənsi θruaut də uərl an in ingliʃ itsel, dos uiʃutənebərba:dər uiθ it o:bəra:l—hauebər, aitonminse bri:dən or θro:tiən iz 'unvoicing', no, radər dat its sondərən, 'unneutralizing', uatebər ue itkəngo, bot ithasstand, uen its der, az o:bəra:l laik 'unvoicing/voicelessness'. 

last bot na:t li:st, lesse, indi:d, i:bən if 'homophones' komop, deuonbimeni, sins dis iz at li:st som 'tru:θθa:t' 'theory' bot uiθ helpfəl 'practical implications' fər, laik uon 'optimality theory' or uotebər an uərluaid toŋ lərnən. 

luk at ʃoənz hir fər meni toŋz, if iudlaik.

*'throatying' ~ 'glottalization'~'pharyngealization'

(mark bai dis se:m to:kən, baut suiftər lərnən, dos raitən, if toŋ som in it o:nli /ɟ/, radər rait az /z/ or /gi/; o:nli /c/, radər rait /s/ or /ki/~/ti/; /x/, radər /h/; /o/, radər /u/, ansoa:n. II hauebər, aiuutənno ful hau tədi:l uiθ 'unneutralizing' a:n /q/, sins itsseldəmkom laik dat.)

blesənz,

ipisəl a:n hau 'chomsky' θinkən donme:k fər spi:c ʃift nor toŋ bərθ ― 'society'~'geography'~'semiotics'

helo, dir ca:mski, an linguistik ",

biia:nd d 'optimality theory' or 'configurationality' uikənfaindos laiknis bai from toŋ tə toŋ, hau els uikənkom tə də spriŋ uer d odər θiŋz kom from, d onlaiknisiz? 

uedər uita:kən baut 'voicing neutralizing' or '(verb, adposition, genitive) position', ithazbi som start tu a:l dem hir θiŋz, soc uaid fargoənz an getənuirtər so təse—uic odər dan uedər an 'onfrendlinis' (fri:təm, 'he:t', əsondərnis, ongro:θ, gri:n (I can't say enough it's true we should "romanticize" indigenous folks and what was folkways anywhere, shift from town to town, not supermarket to supermarket))? 

uikənluk θruaut də uərl an si dat d onlaiknis kənkomop bitui:n fo:ks rait neks tu i:c odər, uer də uedər let laif gro; uikənsi dat hi:tbelt toŋz izobəraluonfo:ldər, su:nər lərnd an suiftər tuotəros uərdz, dan odər toŋz op norθ or in drailəndz—dos aiθink uikənsi stra:ŋ,
  • draiko:ld ~ uetuorm 
    • < mor ~ fiuər spi:cbit/hardnis kaindz/ue:z (C' ~ Ch ~ ʃ ~ ansoa:n)
    • < les ~ mor sa:ftnis lenkθ (V:)
  • 'gro:θ' ~ fri:təm
    • < laikər ~ les laik uərdputən 'word order/configurationality' (kra:sspi:cuaiz)
hauebər, in spi:clor, 'linguistiks', itəlgetta:kt baut 'language groups', laik dat uozuirtər or markt, uen də tru:θ iz a:l də uərl an a:l spi:c iztaid an dat tai or tailaiknis getsi:n nouer dan a:l or eni 'language group' in dat mor dan in 'language families', sins 'families' dai az degetbigər (də ue dat iərəp an indiə kəntelos mor dan 'indoiərəpi:ən', dat iz, der laiknis iztubiia:ndθiŋd, tu stok tə də tru:θθa:t, dan eniθən təhelpos si). lezduos suift an me:bi də best or su:nist lərnd 'ethnography', uer its,
  • uərlailənd
    • iərəp ~ uetuorm > ∅ (θro:tiən) ~ (di:duərd) fərs
      • ingliʃ > bri:dən*
      • 'basque' > last
    • mitəl ~ draiko:ld > θro:tiən ~ last
      • (gre:tər) 'iran' ~ 'tibet' > ∅ 
      • erəb ~ 'aramaic' ('afroasiatic') > fərs
      • 'korean' ~ ɟəpan ~ uetuorm > ∅
    • afrəkə ~ i:dər > i:dər ~ fərs
      • 'sahel' θru horn > last
    • hindulandz ~ i:dər > ∅ ~ last
      • indoeriən > bri:dən*
        • 'sindhi' > θro:tiən
        • 'kashmiri' > fərs
    • sauθi:st ~ uetuorm > i:dər** ~ fərs
      • 'qiang-burma' ~ cainə > ∅ ~ i:dər
  • nuuərl
    • norθ ~ draiko:ld > i:dər ~ last
      • 'algonquian' ~ 'pacific northwest'*** > fərs
    • mitəl an sauθ ~ uetuorm > ∅ ~ i:dər
      • mitəl 'mesoamerica' > i:dər** ~ fərs
      • 'quechua' ~ 'aymara'*** ~ draiko:ld > θro:tiən ~ last
  • sauθ (land/uərlsaid)
    • papuə ~ 'oceania' ~ 'melanesia' ~ uetuorm > ∅ ~ last
      • 'austronesian' > fərs**
    • 'australia' ~ i:dər > ∅ ~ i:dər
ni:dlis təse, stərn 'word order' iz də mait o:bər də fo:ks θruaut, uic uikənsi laik uiθ lando:nən or me:nmaitid bili:fs. dat uozən gro:θ, ituoz ʃir dauntretən gli:mdbak in də spi:c(―bot na:t in papuə, uer aiuondər uai its a:l last, nor in də norθ nuuərl, sins itsmostliemti, aiges from biən bitui:n draiər landz an də uestərn si, 'd atlantik'.)

θink fər iərsel, if iudlaik.

*uihazuondər uai in der landsaid mo:stli ingliʃ an indoerian hazem 'bri:dən' (uirdnis), bot na:t mo:st iərəp toŋz nor 'dravidian'
**aiθink uetuorm θro:tiən hazdu me:bi uiθ haits klaimən, uer its mauntənz or hilz meni. (uai 'yapese' ga:t laik dis?)
***an luk uel hau 'algonquian' izuird bai də uetuorm gre:t le:ks an 'atlantik', an 'quechua', 'aymara' bai d andi:z mauntənz draiko:ld
spriŋ WALS an a:lso noən 'afroasiatic emphatics' iz laik 'glottal...'

blesənz,

ipisəl uiθ tru:θθa:t a:n uot 'bərb' ʃudbi də ne:m for or nu mi:nən mi giənit

helo, dir (aitonnoial, də:) ca:mski, an linguistik ", an 'haspelmath',

aiθink di:duərdz ('bərbz') uiʃudka:los θiŋz hardli uot uidu nau―bot, if uidid ar ue, uiduondər an kipaksənarsel uedər its gud inof tru:θθa:t or i:bən tru at a:l, bot in spi:clor tu a:fən θiŋz kom aut də θinkən an 'baiəs' dat, sins som toŋ z'analytic', den itkangetit its uərdz ro:t təgedər (ingliʃ ʃudbi ʃoən inof itsel);

mai θiŋ, hauebər, hazdu uiθ 'optimality theory' bot at də truist hait, dat aiθink meni ia:l ədbi uiθ—'pra:səti' or də bi:ts, dat iz, dat spi:c uərk at '(poly)synthesis' 'universally', la:ŋ az də uərd ki:pitsel uidin me:bi at mo:st siks bi:ts, dat iz, faib or siks fi:t,

(x) / x uu / x uu / x uu / x uu / x uu / x (x)

'x' mi:n bi:t 'stress' or fərs or last, 'uu' i:dər uon or tu lakən. 

derfor, ar nu di:duərd e:n ni:dər 'di:d' nor 'hap' nor 'uedər' nor 'fi:l', bot eni uərd uistikos 'clitic' 'serial' or 'adverb/incorporate' eni tudis biənno:n me:nli from a:fənnis, so:lidnis an ʃortnisan dat kənbi, in som toŋz, tərnd intu ne:m (nominalized)*, i:bən uidaut markən. 

(si hau 'kənbi...tərnd' aibro:kmiop, sins də 'clitic', də stok θiŋz kənbibro:k, ies, inborn, ni:dlis təse, laik uikənse, "un-fucking-true", 'orthography', əgen, pleən sili linguistiks (uai na:t unfuckingtrue?), bot, sins 'in som toŋz' uutənafənbre:kos no la:ŋʃe:p di:duərd, aikənrait əsondər.)

lezluk at bo:θ də cainə toŋ, 'analytic', an də 'yupik' toŋ təfaindaut an ʃo ('chinese grammar, polysynthetic language wikipedia'), 

uo=ba-ziuzi-bo-lə pi
x u / x u / x x // x

'I-tangerin-peeled skin'
'I peeled the tangerine'

'ba-'** iz fər 'incorporating', i:bən so:lid 'animate' uərdz; 'incorporation' itsel iz o:nli 'differential object marking' an də 'inanimate object' hazkra:sspi:cuaizbi də se:m az 'adverb', dat iz, bo:θ in markən an in θinkən, mo:stli sins uimostlita:k baut θiŋz/ue:z, az italuezbin. if eniθən, hir its 'skin' dat sstra:ŋme:d 'emphasized', bot dat z dat, an itgi də cainə toŋ mor fri:təm, bot də '(poly)synthesis' iz ʃir baindər, laik 'asphalt' or 'plaster' fər bildənz.

tuntu-s:ur-qatar-ni-ksaite-ŋqikt-uq 
x u / x uu / x uu / x x (???)

'reindeer-hunt-gon-say-don't-again-she/he'
'he hadn't yet said again he was gon hunt reindeer'

də gre:tist onlaiknis iz dat də cainə toŋ hazit its θiŋz ro:t intu litəl uərdz (laik ingliʃ, autsaid 'borrowed' uərdz laik 'antidisestablishmentarianism'***), bot itdondu, hauebər, dis odər so.

*laik ingliʃ '-ən(-)' aftər lu:zənos də 'iz', laik 'uan-go', 'hi=uan-ən-go', 'him uan-ən-go' ('absolute construction')
**'=be' ('passive') radər '(past) object marker'
***or 'electroencephalographically'
spriŋ 'WALS online - chapter rhythm types'
mark kiuərd hir a:lso 'prosodic phrase' 

blesənz,

BUK SPI:CLA BI AFRIKS BE:N

nau dat gre:t kom uo* an si:mən laik from a:l də
uormən an uərluaid**, hau itgonhelp iər ingliʃ?
fər no gud nor help, fər o:nli ʃo, də aitəl
biənstok tə θiŋ dat sta:pəniu in a:l uərk,
if uimi:n tru 'uərk', na:t o:bər ʃi:ts də dru:lən,
ies ies ia:ndər lai dat dat ne:m ərndit an ra:ŋ.
lərniə nau də uərdz stra:ngist an suiftər a:n iu,
dat uondərz delduem, gadərd, otərd—dat az fo:k!
aut əruer itbi, tordz uer də gudnis an rait
te:kiə so mankaind uon gre:t uərk ies dukənbi.
nau luk hir luk der! dat hiriə uizdəm o:ldən
dat də fo:ks teliu dem ia:ndər af.rik an blak.

sa:ŋfut — x / — x / — // x — / x — / u — / —
*

Cyclone Idai crisis deepens as first cases of cholera confirmed in Mozambique

The first cases of cholera have been reported in the cyclone-ravaged Mozambican city of Beira, complicating an already massive and complex emergency in the southern African country.
**'NASA: climate change & global warming'
(mark də portiəgəl toŋ z laik eni afrik (a:l toŋz iz əlaik mor or les), if ituozən fər də dru:lən o:bər its latənlaik, frenclaik raitən an iərəpuelθto:kəniʃnis no:bəti ʃudni:tem—bot somhau dedu??? uedər uonker fər priti raitən—SPI:K AFRIK! its bo:θ portiəgəlz gilt an afrik fo:ksiz ('mozambique - wikipedia, languages'))


fa:loop — a:n 'əgenstəgedərputən' ('antisynthesis')

"in ɟərmanik toŋz an kelt(ik), ite:n no 'serials' laik in ingliʃ bot dehazem 'adverbs' meni mor dan os dat dekənonlibi soc kaind uita:kən baut hir; odər toŋz laik dat ('wikipedia') 'warlpiri, bambara, oʼodham, ngabere, hixkaryana, kashmiri, hawaii, tagalog, kayapo' (bitui:n odər toŋz dat uozən laik dis, so dis iz spi:c ʃift laik 'convergent evolution'); in dem də 'clitic complexes' komop tu, bot uiθ mor fri:təm, an mor 'nonconfigurationality', biia:nd də 'auxiliary', də stok uərd, laik som 'sentenceparticlelike verb', som θa:t ta:itiər[/hart]." — mi

(hauebər, d 'antisynthesis' (na:t 'analytic', dat z o:ldər uərd an onhelpfəl) kəngo tu odər toŋz in som kra:sən ʃe:p, laik in erəb (an 'berber') an ba:lkən toŋz an d ira:n toŋ, uer dese a:fənər 'aiuan (dat) aigo', bot dehazem meni odər 'constructions' dat ədbin 'serials' bot 'fossilized', laik, 
ba:lkən, erəb, 'uəl-goai' or mor laik də iərəp ue, ba:lkən, 'əzai-uent' or, ira:n, 'uent-
əzai'. itsi:m 'ojibwe', 'halkomelem', 'mixtec' an aiges odərz in də mitəl nuuərl de:z laik dis tu.)

nau, lessi if uikənmororlesgo θru der kaindz dem ful '
antisynthetic'  (əgenstəgedərputən) toŋziz,

  • uərlailənd
    • iərəp
      • ɟərmanik ~ (də θa:thart) mitəl
      • kelt ~ fərs
    • pakland/indiə ~ kaʃmir ~ mitəl
    • afrik ~ 'bambara' ~ mitəl
    • sauθi:st ~ təgaləg ~ fərs
  • nuuərl ~ mitəl
    • 'o'odham' 
    • 'ngabere' 
    • 'hixkaryana' 
    • 'kayapo'
  • sauθland ~ 'oceania' 
    • 'warlpiri' ~ mitəl
    • həua:i ~ fərs
mo:st d 'antisynthesis' iz in lakənem ro:me:kən ('serials') or haənem friər uərdputən (mor 'nonconfigurational') or ondərθa:tme:kən (subordination) biənuirtər (laik ʃond in həua:i or uərdputənʃiftid in ɟərmanik an 'hixkaryana').

hauebər, aibili:b dis iz ('typologically'), in d o:nli or gre:tist tru:θ kra:sspi:c an ʃir spi:cuaiz—dis iz som dat komop, dat zuirtər o:bəra:l an me:bi dat uoz fər də fo:k təmarkeməue an əsondər, me:kem hartər tuondərstand ???.


blesənz,



ΣIR SPI:C IZ AR TRU GIFT AN SMARTNIS

gre:tist smartnis ies bin a:lue:z spi:c əlo:n, na:t
nau noθən mor dan dat; stil uilai, otər dom
kipθinkən som kraft gonkomnauhelposal, bot
a:l kraft tru əlo:n iz dis də maiti raitən—
uen iet a:lso os uizlərndos dat truər ue,
uərdz uiθ dem friər put an ta:itop, uen its ni:d,
an rait sins spi:c nau hazbi laik dat də mo:st, ies
θa:t an θa:tbits an gre:t striŋz uiθ mi:nən o:ldən,
uer somtaimz som uərdz getʃiftid, put som in nau
spa:t uer na:t az a:fən bot fər tru:θ sunərʃo:n
biən and in ar irz, na:t fər dru:lən o:bər
som raitənmarks dat kipaluezemti, domdom.

sa:ŋfut — x / — x / — (//) x — (//) x — / u — / —
(mark 'laitnənbre:nloruaiz manme:dsmartnis bla:bla:bla:...' ('wikipedia' AI) iz me:top lai, hau uitonsi? kraft uərkən fər os, ies, bot θinkən? no, onles uisi hau ar spi:c na:liɟ iz from də mitəleld 'ages', o:ldəniʃist an onhelpfəlist. də kraft bigud, uen uiiz, an iet aisiarsel ki:pən bihaind so la:ŋ, aiforsi, dat iz. if iətonlaikiə mai raitən, uotebər, nor mai θinkən, uotebər, bot betər iz betər, an iər silinis e:n. (maindiu, spi:c iz bai bi:ts an ro:me:kən (dat z mai θinkən) an i:bən helpfəl də mo:st itiz, o:nli iənidlisən nirər an luk at, hau aised bifor hir, "a:fənnis, so:lidnis [libən or na:t θiŋ] an lenkθ [ʃortər θiŋ, 'uərdz', getstok tə bigər].") uotebər... (a:l də spi:c bin, θru taim, best, bot uitonsi; ri:diə də 'na:liɟ' baut də uərl an a:l in its nir a:lue:z ingliʃ ʃe:p an raitən an hau mi:nənlis itobəraliz; maindiu də latən toŋ θiŋz gatro:t in dat nir a:lue:z; luk at o:ldər de:z!))


hau meni rof itkənbi in sebən spo:kist toŋz di:duərd ('v') or kaindgiər ('adj') ʃe:ps uidaut insua:lo:dz ('inc')?

NUUƏRL INGLIΣ (laik som odərz an ka:kni/sauθuərl)
  • ai iu ʃi hi it ui ial de
  • (ə/uu)d ʃud du/do(:)- ((u)ə)l/uo(:)- (uoz- (ə/ha)(z)- (ə/ha)d- did-)
  • -(ə)n
  • gon baut (don) -ə lez
  • (start stap kip~kep) (uan uiʃ θink~θat min~men cuz~coz fərget~-gat ker badər) (help me(k) si let) lob het go~uen kom uərk strogəl sim laik hap (ha(z) gat nid)
  • -(i/:)d ~ -t
  • (start...)
  • -(i/:)d...
  • (start...)
  • kən~ka-~kud
  • (i)z/e(:)-~bi~bin get~gat kip~kep
  • -ən
  • X
  • mi/mai- iu/iər- ər im (it) os/ar- ial em
  • sel
  • it(=dat~=dis~=dem) dem
  • al
  • op in a:n a:f θru bai bak daun raun baut aut əue o:bər
  • op...
  • op...
'kən...' ~ '(i)z...' > '(ə/...' θru 'gon...'; '-ən' > '-(i/:d...' or i:dər bitui:n X an 'mi...' (mark no 'must', 'ought', 'may', 'might', 'along' II no '-(t)ə-' (dat z uotebər) nor 'iz...ən' III X iz də stem, na:t ru:t, na:t də ʃir uərd IIII baut əhondrəd θərti litəluərdz ('morphemes') taimz baut tuenti spa:ts ('slots') iz baut θri θauzənd ('3,000')! ??? fərdər ri:tən 'sanskrit verbs - wikipedia', "when counted together have over a thousand forms." mi aise itkudbiθri:fo:ld at li:st uiθ 'serials', ro:me:kən uiθ 'infinitive' me:bi, bot an a:lso uiθ stokuərdz ('clitics', 'oblique pro.') an 'incorporates', dat iz, laik nir or in də stokuərd or də manifo:ld ('complex'). kiuərd 'natural language processing' ???, 'polysynthetic language' (dat enafənistment hau aidu, də:)

GRE:TƏR (BE:JIŊ) CAINƏ (TOŊ)
  • uo ni(n) ta
  • -men
  • zizii
  • bu me(io) (bie ue)
  • ba
  • (zeŋ)zai neŋ(go) hue kəi gan ken iŋgai bisiu
  • X
  • duŋ si cii po ciu lai
  • -lə zə guo liau
  • uo...
  • -men...
  • =də
'bu...' ~ '=də' bitui:n X an 'duŋ...', zizii > neks 'uo...'

HINDI ~ URDU (laik mitəl indoeriən)
  • muzhe duzhe (C)Vse hemeŋ dumheŋ (C)Vnheŋ ab(go)
  • X
  • nehiŋ ne med
  • ho ger 
  • -na -ne 
  • zah a za~ga le de (dal bet ber ut rek) seg 
  • d reh
  • -a -e -i -iŋ 
  • t hod
  • -a...
  • =h-
  • -uŋ -e -ie -eŋ -o/-eŋ -o -oŋ
  • =g
  • -a...
'-uŋ...' > 'd...', 'nehiŋ...' aftər last '-a...'

ANDƏLU:ZIƏ ('SPANIΣ')
  • io tu~po ea el eso not:ro (pot:ro) uhte eo
  • no
  • s(e)
  • m(e) t(:)(e) l(e)~se- noh (poh)
  • la lo 
  • -h
  • sV~e(r)~fu (po~pu se(p)~sa~sup: ie konsi~-se lokr) (eht(u) e~a(i)~u po~pa(i)~fu) (k(i)er~kis p(i)ens) (enp(i)e(:)s ak:a(:) si~se par polp~puelp) (t(i)e~tu te) p(i)en~pin
  • -k-
  • -o~-e~-i:~-e: -(i)e~-a~-o~-io: -a~-e~-o:
  • -(:)ra -(:)pa~-ia: (-rV: -ria:)
  • -ht(e) (-:) -(:)mo -n -:ron
  • a
  • sV...
  • -V: -V:no -V:o
  • a
  • X
  • -V:...
'-o...' θru '-hte...' > last '-V:...', 's(e)...' θru '-h' aftər last '-V:...' ~ bitui:n fərst an 'a'

ERƏB
  • ma
  • pV ha~rah ga:id (la(C))
  • a- di- ii- ni- di- 
  • X
  • -d -(d)i -ad -na
  • -u
  • -V-
  • (n)i (a)k ik~ki u(:)(h) ha na kum hum
  • l(a)~al pi~fi ka ila ala an min and ma
  • (n)i...
  • (ʃ(i))
  • l(a)...
  • (n)i...
BENGA:L
  • ama do doma abna (C)V(ŋ)
  • der
  • ge
  • X
  • gor
  • (d)e
  • (za Vs zol bat mor rak bera) pel ni bor bos dol ut ge ke
  • di
  • e zi~s:i
  • -lV -tV -bV -zV
  • -m -s -n 
  • -nV
ROSIƏ (laik slab)
  • a ti ana ano~eta on mi ui ani
  • ni
  • pa- u- ui- pri- pat- at- ta- za- pra- piri- uz- s- a- iz- na- raz- 
  • put (it hat ti lit eha) mo(ik~i) naki toi konki (toi(i)n rat ato:u apia:zan name:rin) haki~hat
  • -i-
  • -l -(l)a (-o) -(l)i -(i)u -Vis -Vt -Vm -Vti -(i)Vt
  • X
  • -(V)t
  • si
  • minia~mne tipia~tipe imu ei nas~nam uas~uam im sipia~sipe
  • iuo o ih 
'-i-' an '-l...' > -(V)t, 'minia...' ~ 'iuo...' bitui:n 'a...' an 'ni'

ipisəl a:n 'perədais la:st' an ingliʃ TOŊZ

helo, dir londən, mancəstərglazgo, 'sydney' an 'auckland',

hir si hau tərnənz iz from gre:tər nuuərl tə ka:kni tə gre:tər ingliʃ ingliʃ ('nordərn') an at last tə ska:ts,* θri toŋz a:n der o:n rait or at li:st 'ondərtoŋz', laik uiθ de:niʃ, norue an sui:tiʃ (hardli onlaik i:c odər, iet uiθ der o:n raitənz an som praid in dat.) 

aiuanidtərnmi (kra:srait) 'john milton' an hiz big buk ('paradise lost'), bot its soc 'affectation' biia:nd bili:f, na:t so moc in də spi:cla, bot in də te:l itsel, sins ito:bərme:k laik gri:kro:mən 'epik' in də meni, meni litəl θiŋz, an iet he:tən so moc 'hi:dənz' uic də ro:mənz an gri:ks uoz—otər 'airəni'! (də buk ʃit a:l o:bər baibəllaik piθinis.)

e:n no gud big buks nor sa:ŋz aut uelʃland ('britən')! bisaidz 'uudərən haits', dat uozuelspi:cəuer an 'manli' ro:t! (aiges ituoz som odər buks laik dat ro:t nir dat derz taim.) an baut tru men men an fo:ks, na:t sili 'di:mənz' an me:top silinisiz. 

ʃe:m a:n inglənd! 
nor 'william blake' uoznobetər ni:dər! hiuoz madman!

in d end, itshard təse desfulgilti, sins ingliʃ raitən issosoa:fəl, an ingliʃfo:ks də gre:tist uirdnis ebər me:d a:n ərθ—ingliʃ iz meni toŋz an non laik d odər ɟərmanik at a:l. 'standərd ingliʃ' engraundid in no spi:ckaind at a:l an iet spreto:bər an o:bər əgen θru də 'empire' an d 'american' tu, fər uot? ʃir ʃo, ʃir ho:liərdandau ʃit endlis.

H Θ J I Ə Z — ∅ F J Ə~I Ə~A Z — ∅ Θ C E E~A S — H Θ C E A S

i i: ir  i i: ia  i i:~e: ia  e i ir
u u: ər~or  u u: o:  u u: ua  u~i u ur
e e: er  e~e: ai e:  e e: ea  e e: e:r
o o: ər or  a au ə:~a o:  u o: ea~a oa  a(h)~e o:~e: Vr o:r~e:r
a a: a: ar  e~a: o o: a:  a o o a:  a:(h) o o(h) a:r
a(:)i au oi  oi eu ui(~oi)  a(:)i~i: a(:)u oi  i:(~ai)~eh u:(~au) oi

-C- t d b  t~d b b  t~d θ~b f~b  t~d θ~d f~b~∅
C∅ B P — B P — F~P P — F~P P
no:seər ən — n — n — ne
də~d dat — də~di ez~uot — t as~uot — da~d dat
di:duərd ∅ — ∅ — -(e)s — -(e)s

ai dau ʃi hi it ui ii de  mi di (h)ər (h)im os iə~iu (d)em 
oi deu ʃi i it ui ii de  mi(:) di(:) a im as iə~iu (d)em 
ai dau ʃV~V e~i et~it ue~ui ie~ii de~di  me~mi de~di a im us ie~iu (d)em 
a du ʃe~ʃi he~hi et ue~ui ie~ii de~di  me~mi de~di ar~her (h)im as ia~iu em~de

mai dai hər hiz ar iər der — main dain hərz hiz iərz derz
mi di ə iz a iə de — moin doin ə:n iz(ən) io:n de:n
me de a es us ia dea — main dain ean is(en) iuan dean
ma da~di her hes ur iur der — mi:n di:n hers hes urs iurs ders

*norfək, airiʃ an uestkontri iz mor(orles) laik nuuərl, an so aio:bərluk an dessma:lər an kudspi:k in airiʃ or som dem in korniʃ dem last tu.

blesənz,


ipisəl — A:LΣE:PPUTƏN 'all-morphosyntax'

helo, dir ca:mski, an linguistik ", an 'haspelmath',

o:bərʃortənd tru:θθa:t ~


striŋd so:lidz an onso:lidz, hu an uot, intu uərdz endid in bi:ts an lenkθ an intu θa:ts in uon di:duərd or meni odər θiŋz

  • θa:t ~ uərdputən 'sentence~clause ~ syntax~parataxis' ne:muərdz, ue:z, taiərz an uon di:duərd at mo:st
  • (litəl)uərd 'morph(eme)' som bre:kən, sondərən uidin də θa:t 
    • (la:ŋ)ʃe:p 'morphology~paradigm'
      • bi:t ~ fut ~ lim 'prosody~stress~accent ~ foot ~ phrase', at mo:st, x / x u u / x u u / x u u / x u u / x u u / x x
    • ru:t 'root' ʃir or bai itsel
    • stem ru:t an som hafded 'fossilized or unproductive' baund litəluərd
    • baund ~ - 'bound' ʃortist an ebərstok
    • stok ~ = 'clitic' la:ngər or somtaimz bai itsel 
    • lenkθ ~ ʃortnis 'length ~ shortness' 
      • spi:cbits ~ taim 'phone(mes) ~ chroneme', C ~ V, :
      • a:nset 'onset', CCCV
      • uərdbit ue:t 'syllable weight', VVCCCC
    • a:fən 'frequent'
    • təgedər ~ - 'compound' tu, or mor, ru:ts or stemz
    • hed ~ X 'head' də me:n mi:nən uer itiz, a:lue:z nirər də manifo:ld eɟ or der or dat in təgedəruərd
  • (on)so:lid '(in)animate' manlaik or libən or na:t (uiθ plants si:n az onlibən)
    • ne:muərd 'nominal' 
      • duər 'agent (~ ergative ~ active ~ subject ~ nominative)'
      • ondərgoər 'patient ((focus) ~ absolutive ~ inverse??? ~ dative ~ object ~ accusative ~ ((anti)passive ~ intransitive ~ experiencer) subject ~ nominative)'
      • o:nər ~ bit 'genitive~possessive ~ partitive'
      • reknən 'number'
      • kaind 'gender'
  • onso:lid 'inanimate' 
    • di:duərd ~ manifo:ld 'finite verb ~ complex'
      • (on)so:lid stok or baund uərd '(in)animate clitic or bound morpheme ~ pronoun~person' duər or ondərgoər or rekənd or kaindid
        • (in ~ aut) spi:kər ~ lisnər ~ odər ~ fardər '(inclusive ~ exclusive) first ~ second ~ third ~ obviative'
        • kin ~ frendli ~ θa:tfəl 'familiar ~ polite ~ formal' 
      • in təgedərputən toŋz, ro:me:kən 'serials' a:fən təgedəruərd
      • insua:lo:d ~ - '('pseudo')incorporate' ne:muərd or ue or taiər insaid, or at eɟ in it, də manifo:ld
    • kaindgiər 'adjective ~ determiner' ne:muərd in mo:st toŋz suiftbendən intu di:duərd
      • nu ~ o:ld(nu:z) 'indefinite ~ definite'
      • a:lseər 'universal quantifier'
      • far ~ nir 'demonstrative' 
      • reknənkaind ~ mi:tər 'numeral classifier ~ measure'
    • ne:mdi:duərd 'nonfinite verb' di:duərd az ne:muərd, θru (spi:c)markən or na:t
    • ue 'adverb' 
      • goən ~ komən ~ ue 'direction'
      • spa:t 'adposition ~ locative ~ applicative ~ case'
      • taim 'tense~aspect'
        • nau ~ den ~ don ~ ondon ~ stil ~ əgen ~ le:tər 'present ~ past ~ perfect ~ imperfect ~ continuous ~ iterative ~ future'
      • hirse ~ tru ~ ʃoən 'evidentiality'
      • me:bi ~ ondərθa:t ~ uiʃən ~ bitən ~ (on)tru:laik 'potential ~ subjunctive ~ optative ~ imperative ~ (ir)realis mood'
    • taiər 'conjunction (~ relative)' nir də θa:t eɟ, der or insaid də manifo:ld
  • təgedərputən 'synthesis' ro:me:kən, i:bən if uon uərd hafded, in də toŋ
  • əgenstəgedərputən 'antisynthesis' no ro:me:kən in də toŋ
    • θa:thart 'first second or last position verb' di:duərd in it

"PROTESTANTS, NAZIS, ANGELA MERKEL" — ipisəl

helo, dir "christianity today", "evangelische kirche in deutschland",

də tru:θ baut ʃiftiz in də doic* o:ldde:z an də cərc aftər "lu:θər" iz baut də di:p maindʃift** far az uərdputən, sins doic putit its di:duərdz in d end. dis iz də tru:θ; uikənsios i:bən də sondərən in o:ldən taimz az dis ʃir θiŋ,
  • latən — end~fri
  • (o:ldgri:k ~) doic — mitəl~end
  • kelt — mitəl~start
  • pərziən ~ sanskrit (na:t kaʃmir) — end
  • simitik (erəb, erəme:k, əke:diən) — fri (~end)
də "nazis" feltem praid in der uərdputən, i:bən if dat ment "genocide"***, dat "technology" me:tem su:nər don eniue.

mor spi:c onlaiknis, mor he:t

*'deutsch', na:t bad ne:m 'german'
**"linguistic relativity - wikipedia", dat uiʃutalbili:bos
***""linguicide" is worse, an the zion filth did emsel that, far as YIDDISH an ARAMAIC"

blesənz,