1.03.2019

SEMULAKR E SEMULE — Livre Troisième

SEMULAKR E SOŊSFAŊT——trua ort semulakr,
  • semulakr natiurel, natiuralist, fuŋte siur l emai, l emete e lə kuŋtrəfer, armunieu, utəmist e uizoŋ o restetuir u o stetuir eteel a iun natiur a l EMAITIEU,
  • semulakr prututi, prututist, fuŋte siur l enerii, la fors, suŋ matereleze par la masiin e toŋ tu lə sestemprutuir—uize prumətien a aŋ muŋteleze e a an espoŋte kuŋtəniu, a aŋ lepere eneriioŋtefini (lə tezir fe part lez utupi relati a set ort semulakr),
  • semulakr semule, fuŋte siur l oŋforme, lə motel, lə ieu seperneti—uperezonelte tutel, eperreelte, uize pur kuŋtrol tutel.
o preme ort, repuŋ l emaiene a la UTUPI; o se kurespuŋ la SOŊSFAŊT a proprəmoŋ parle; o truazem kurespuŋ—ilia, oŋkor, an emaine ki ruŋ a set ort? la repuŋs prupapl e kə lə puŋ uiee emaiene a la soŋsfaŋt e mor, e kə kek sioz otr e oŋ traŋ sorii (e pa seulmoŋ toŋ lə romanesk, osi piaŋ toŋ la tiori). aŋ mem testaŋ a flote e oŋtetermene me faŋ a la soŋsfaŋt, me osi a la tiori, kom ioŋr espesfi. iliapa reel, ilia emaiene k a iun setaŋ testoŋs. kə ilone los k set testoŋs, ikuŋpri sel oŋt lə reel e l emaiene, toŋ a sapuli, a sərezorpe o seul prufi o motel?—or, an ort semulakr a l otr, la toŋtoŋs e pian sel aŋ rezorpe a set testoŋs, a set ekar ki lez plas a aŋ pruiete eteel u kriti. 
  • elemasmel toŋ l utupi, u sətesen iun iun esfer troŋsoŋtoŋt, an iunuer ratəkelmoŋ teferoŋ (lə re romoŋti one, oŋkor, la form oŋtiətueleze, u la troŋsoŋtoŋs sətesen oŋ prufuŋteur, iiusk toŋ le strutiur oŋkuŋsoŋt, me, tufer, lə tekolai aek lə muŋt reel emasmel, se l ilutupi upoze o kuŋtənoŋ reel.)
  • elsəretui, fer kuŋseterapl, toŋla soŋsfaŋt—selsi epa lə pliu suoŋ kə PRUIETE teməziure, me nuŋ kaltimoŋ teferoŋ, o muŋt reel lə prutuir. pruluŋkəmoŋ mekanisaŋ u enerii, le uites u le puisoŋs pas a la puisoŋs 'en', me le sema e le senario suŋ seu mem kə la mekani, kə la mateliurii, esetra. epustaz pruieti o rupo. (a l iunuer lemete a l er prioŋtostruel, l utupi UPOZE aŋ iunuer alterni eteel. a l iunuer putoŋselmoŋ oŋfini lə prutuir, la soŋsfaŋt AIUT lə moltəpliu a se propr pusipləte.)
  • elsərezorp tutelmoŋ a l er oŋpluzi le motel. le motel kustetiupliu iun trasoŋtroŋ u aŋ pruiete, ilkustetiupliu an emaiene par rapor o reel, ilsuŋ eu mem oŋtəsepe o reel, e les, tuŋk, plas a okiun sort oŋtəsepe fesonel—ilsuŋ emanoŋ e les, tuŋk, plas a okiun sort trasoŋtoŋs emaiene. lə sioŋ oert e səlui lə semule o soŋs seperneti, setir, səlui la manpule tuzazmiu a se motel (senario, mizoŋplas setue semule, esetra), me, alor, RIAŊ TESTOŊK SET UPERE AEK LƏ IERE E L UPERE MEM O REEL—ILIAPLIU FAŊT.
la reelte pue tepase lə faŋt, sete lə sain lə pliu siur a iun siuroŋsirr pusipl a l emaiene—me lə reel sorepatepase lə motel, tuŋ ile l aləpi. l emaiene ete l aləpi o reel, toŋ aŋ muŋt tumene par lə proŋsipreelte. oiortui, se lə reel ki eteuəniu l aləpi o motel, toŋ an iunuer reii par lə proŋsipsemule—me iun utupi ki epliu l ort lə pusipl, sel tuŋ uŋpeupa pliu kə ree kom siur an uie pertiu. peutetr, la soŋsfaŋt a l er seperneti e eperreel elpeusepuize toŋla resorii 'artəfisel' o muŋt 'esturi', ese rekustetue 'in uitro', iiusk toŋ le muaŋt tetae, le perpəsi a aŋ muŋt oŋteur, lez euenmoŋ, le personai, lez eteoloii reuuliu, uite leur soŋs, leur prusesus urienel, me alusenoŋ siur uerte retruspeti. aŋsi toŋ semulakr a ef tik, la ker 'sesete'. iekoŋtesk ulukram oŋ trua temoŋsune, u lə faŋt serapliuiame aŋ miruar toŋtiu o futiur, me ralusene tezespere siur lə pase. nupuuŋpliuzemaiene siur otr iunuer—la krastresoŋtoŋs nuzeteote la osi. la soŋsfaŋtklasi ete sel an iunuer oŋ espoŋse, eltrue, teeur, se freai toŋ le resi siur esplurespasel kuŋplis o form pliu terest a splure  e a kuluneze tineuem e uaŋtem siekl. iliapa la refere kozefe, sepa pas kə l espas terest etoiortuiuertuelmoŋkote, kartukrafie, resoŋse, sature, se tuŋk oŋ kek soirt referme oŋsəmuŋtelezoŋ, aŋ marsie iunuersel, nuŋ seulmoŋ o marsioŋtiz, me o ualeur, o sein, o motel, lesoŋpliu okiun plas a l emaiene—sepa ezatəmoŋ pur səla kə l iunuer espluruar (teni, moŋtel, kozmi) a la soŋfaŋt lui setosiaretefuŋsone; me le teu sunestritəmoŋlie e suŋ teu uersoŋ a aŋ mem prusesus ienrel oŋpluze susetoŋ o iekoŋtesk prusesus espluzespoŋse karateristi o siekl pase. los k aŋ sestem ataŋ se propr lemet e səsatur, aŋ reuertir səprutui—otr sioz a lieu, toŋ l emaiene osi. nuzauiuŋ, tuiur iiusk isi, iun rezer a emaiene, or lə kuefəsoŋreelte  epruporsonel a la rezer a emaiene ki luiton suŋpua spesfi. səsi e ure a l esplure iokrafi e spasel osi—los k iliapliu tertuar uieri, e tuŋ tespunipl pur l emaiene, LOS K LA KART KUR TU LƏ TERTUAR, KEK SIOZ KOM LƏ PROŊSIPREELTE TESPARE. la kuŋketespas kustetiu, toŋ sə soŋs, aŋ seue ereuersipl uer la pert lə referoŋsel terest. ilia emuraiireelte kom kueroŋs oŋtern a an iunuer lemete les k le lemet a səluisi rekiul uer l oŋfini. la kuŋketespas, uəniu apre sel la planet, ekəuo a tereeleze l espas umaŋ u, a ləreuerse, a an eperreel semule. temuaŋ sə teupieskuisintuis elee siur orpet, a la puisoŋs espasel uŋpuretur, aek lə terne mutul liune. la kutətiente mem a l apeta terest elee o roŋ ualeurkozmi, epustaze toŋ l espas—lə satəleze o reel toŋ la trasoŋtoŋsespas—se la faŋ a la metafezi, se la faŋ o foŋtazm, se la faŋ a la soŋsfaŋt, se l er eperreelte ki kumoŋs. aparti la, kek sioz tuasioŋie—la pruiete, l estrapule, set sort teməziur poŋtukrafi ki feze lə siarm a la soŋsfaŋt sunoŋpusipl. ilepliu pusipl parti reel e faprie ereel, emaiene aparti le tone o reel. lə prusesus serapliutooŋuers—səsera metr oŋ plas setue tesoŋtre, motel semule e soŋienie a leur tone le kuleur o reel, o panel, o uekiu, roŋuoŋte lə reel kom faŋt, presizemoŋ pas k ilatespariu or notr ui. alusene o reel, o uekiu, o kutətiaŋ, me rekustetiu, parfua iiusk toŋle tetae a iun oŋkietoŋ etroŋiəte, rekustetiu kom iun rezer anmel u ueiətel, tone a uuar aek aŋ presize trasparoŋ, me, purtoŋ, soŋ sustoŋs, tereeleze taoŋs, eperreeleze. la soŋsfaŋt serepliu toŋ sə soŋs aŋ romansek aŋ espoŋse aek tut la leperte e la 'naete' kə luitone lə siarm a la tekoert, me piaŋ, pliuto, euuluere oŋpluzimoŋ, a l emai mem a notr kuŋsəuar atuel a l iunuer, siersioŋ a reuiteleze, a ratueleze, a rekutətianeze framoŋsemule, framoŋ a sə semule iunuersel k eteuəniu, pur nu, lə muŋt ti 'reel'—u sere lez eur ki repuŋtre, torzeteia a sə oŋuertir, a sə reuertirsetue? uizipləmoŋ, le nuel a ke filip tik 'kraet', si uŋpeutir (me uŋpeupliutelmoŋlətir, kar presizemoŋ sə nuel iuner 'etoŋtəkraetasonel', u, s ilkraet, oŋkor, se otur lə TRU o reel, otur lə tru a l emaiene) toŋ sə nuel espas. uniuizpa aŋ kozmos alterni, aŋ folklor  u an ezutizm kozmi ni prues kalati—une, toŋple, toŋ aŋ semule tutel, soŋ urien, emanoŋ, soŋ pase, soŋ auənir, aŋ flote a tut le kurotone (moŋteltoŋespassein); ilsaiipa par an iunuer paralel, par an iunuer tupl, u mem par an iuner pusipl, nu pusipl, ni oŋpusipl, ni reel ni ereel, EPERREEL—se an iunuer semule, sə ki e tu otr sioz e səsi nuŋ pa pas kə tik parl espresemoŋ siur semulakr (la soŋsfaŋt latuiurfe, me el iue siur lə TUPL, siur la tupliur u lə tetupləmoŋ artəfisel u emaiene, alor k isi lə tupl atespariu, iliaploi tupl, une, tuiur, teia, toŋ l otr muŋt, ki onepliu an otr, soŋ miruar ni pruiete ni utupi ki puislərefklesiir—lə semule etoŋfroŋsiisapl, oŋtepasapl, MAT, soŋ estrurte; nupaseruŋmenpliu 'l otr kote o miruar', səsi ete, oŋkor, l aior a la trasoŋtoŋs.) an ezoŋp, peutetr, pliu kuŋuaŋkoŋ, oŋkor, sere səlui palar e sun euulue. tepui le preme nuel tre 'foŋtazmakuri', pueti, uniri, tepeesoŋt, iiusk a 'krais', ki e, soŋtut, (pliu kə iieha u l il petuŋ) lə motel atuel a set soŋsfaŋt ki onepliu iun. 'krais' se NOTR muŋt, riaŋ la e 'oŋuoŋte'—tu la e eperfuŋsonel, lə serkule e l asetoŋ, la teni e la mor, lə ses e l uieti prutukrafi, tu i e kom iun kroŋt masiin soŋkron, semule, setir, aselere a no propr motel, a tu le motrel ki nuzoŋtur, mese e eperuperezoneleze toŋ lə uit; sə ki testoŋk 'krais' or presk tut la soŋfaŋt, ki turn, oŋkor, la pliupar lə toŋ otur lə uie kupl (mekani e mekanist) fuŋsonetesfuŋsone, k elpruiet toŋ lə futir səluŋ le mem liinfors e le mem finelte ki suŋ sel l iuner 'normel'. lə faŋt peuitepase la reelte (u l oŋuers; sepliusutil), me səluŋ la mem rekl o ieu. toŋ 'krais', pliu faŋt ni reelte, se l eperreelte ki apuli le teu. se la, s ilone iun, NOTR soŋsfaŋt kuŋtoŋpuren. 'tsak peren u l eternəte', sertaŋ pasai a 'tuz a zoŋzipar'. oŋfe, la soŋsfaŋt, toŋ sə soŋs, epliu niul par, e ele partu, toŋ lə serkule o motel, isi e maŋtənoŋ, toŋ l asiomi mem o semule oŋpioŋt. elpeusorii a l eta priu, par saŋp enersi a sə muŋt uperezonel. kel oteur soŋsfaŋt ore 'emaiene' (me presizemoŋ, sas'emaien'pliu) set 'reelte' oz iuzinsemulakr oestalmoŋt, iuzin ki roŋplua le siomeur toŋ tu le role a tu le post o prusesustraae tratizonel, ma ki PRUTUIZRIAŊ, tuŋ tut l atite sepuiz toŋ aŋ ieu kumoŋtkuŋkuroŋsekritiurkuŋtapləte, iun iuzin a l otr, a l oŋtreur a uast rezo? tut lə prutuir materel retuple toŋ lə uit (iun sez iuzinsemulakr a mem fe 'reelmoŋ' faet, teposioŋ iun sekuŋt fua se propr siomeur). se sa lə semulakr nuŋ pa kə sez iuzine sua pituŋ, me, iiustəmoŋ, k el suareel, eperreel e kə, oku, elroŋuua tut lə 'ure' prutuir, sel lez iuzine 'serieuz', a la mem eperreelte. sə ki e fasenoŋ isi, se nuŋ pa l upoze iuzin iuzinure iuzinpituŋ, me, o kuŋtre, l oŋtestoŋke o teu, lə fe kə tu lə rest lə prutuir apa pliu referonŋs ni finelte prufuŋt kə sə 'semulakr' oŋtrəpriz. se set oŋteferoŋ eperreelist ki kustetiu la ure kalte 'soŋsfesonel' a set epəzot—et uŋuua k ilepa pəzuaŋ loŋuoŋte, ile la, sorii te aŋ muŋt soŋ sekre, soŋ prufuŋteur. lə pliu tefəsil e, soŋtut, oiortui, toŋ l iunuer kuŋples a la soŋsfaŋt, a temele sə ki upe, oŋkor, (e se iun tre lari par) a l emaiene o sekuŋ ort, a l ort prututipruieti, e sə ki rele, teia, a set oŋtestoŋke a l emaiene, a sə flote propr o truazem ort lə semule. aŋsi, uŋpeufer klermoŋ la teferoŋs oŋt le masiinrupo mekanisen, karateristi o teuzem ort, e le masiin seperneti, orteneur, esetra, ki rele, toŋ leur asiomi, o truazem ort—me aŋ ort peuforpiaŋkuŋtrəmene l otr, e l orteneur peuforpiaŋfuŋsone kom iun supermasiin mekanisen, aŋ superrupo, masiin siurpuisoŋs, espuzoŋ ieni prututi o semulakr sekuŋ ort; iliiuepa kom prusesussemule e iltemuain, oŋkor, refle a aŋ iunuer fineleze. (ikuŋpri l oŋpəualoŋs e la reuolt, kom l ortəneur a 'teu mil aŋ' u 'sialmaneze' toŋ 'tu a zoŋzipa'). oŋt l UPERATI (lə statiu tiatrel, a masiinri tiatrel e foŋtasti, lə 'kroŋ upəra' a la teni) ki kurespuŋ o preme ort, l UPERUAR (lə statiu oŋtostriel, prutui, efeteur puisoŋsenerii) ki kurespuŋ o teuzem ort e l UPEREZONEL (lə statiu seperneti, aliuar, flotoŋ a l 'metateni') ki kurespuŋ o truazem ort, tut lez oŋterferoŋs peuoŋkorsəprutuir oiortui o nio la soŋsfaŋt—me saul lə terne ort peuoŋkornuzoŋtərese uremoŋ. LE PET — tertuar e metamorfoz——kə uule le puro a 'l oŋkir'? l aueu o mal, o proŋsip lə mal. ilfaefertir oz akuze k iletekupapl par asetoŋ, par l oŋsetoŋs o proŋsip lə mal toŋ l ort tiaŋ. aŋsi l aueu restetue iun kozelte rasuroŋt, e lə suplis, l estermene o mal toŋ lə suplis, ete lə kuroŋmoŋ triuŋfel (ni sati ni espiuar) o fe AUARPRUTUI LƏ MAL KOM KOZ—sinuŋ, la muaŋt erzi eteroŋtiu suspet tu lə krie tiaŋ. memfer, koŋ nuziuzuŋ e apiuzuŋ pet toŋ le lapuruar, toŋ le fuze, aek set feroste espermoŋtel, o nuŋ a la soŋs, kel aueu nusiersiuŋ a leur estorke su lə skalpet e lez eletrot? iiustəmoŋ, l aueu a aŋ proŋsip uietite tuŋ la soŋs eiamesiur, tuŋ eltezesper sekretəmoŋ. ilfofertir o pet k elzoŋsuŋpa kə la pestelte, la soaiəri, aek sə k elzoŋpli, onoŋteliipləte, etroŋiəte ratəkel pur la rezuŋ, ezestpa, me k, o kuŋtre, le kuŋportəmoŋ le pliu pestel, le pliu soŋkule, le pliu ANORMEL sərezol toŋ la soŋs, oŋ mekanizm fezioloii, oŋ kuneteserprel, esetra. ilfotue, toŋ le pet, la pestelte e suŋ proŋsip oŋsetətiut. l espermoŋte etuŋkpa muaŋuerfaŋ, ele aŋ tefi e aŋ supli ATUEL. elfuŋtpa iun oŋteliipləte, elestork aŋ aueu a soŋs kom unestore, iati, aŋ prufesefua—aueu kə lez ekar aparoŋt malatifolipestelte suŋ iun feliur pruuizuar toŋ la trasparoŋskozelte. set preu, kom iati sel la rezuŋ tiaŋ, ilfolarefer kuŋtənuelmoŋ e partu—toŋ sə soŋs nusom tus pet e petlapuruar, k uŋtest kuŋtənuelmoŋ pur leur estorke kuŋportəmoŋrefles, ki suŋ, otoŋ, aueu a rezonelte oŋ terne estoŋs. partu, la pestelte tuasete lə pa l anmelte refles, ezorsezoŋ an ort l oŋtesiifrapl, lə soai, tuŋ presizemoŋ pur nu le pet, per leur seloŋs, suŋreste l oŋkarne. le pet nuzuŋtunkpresete siur la uua l estermeneleperel. tu lez aspe o tretəmoŋ mutern oz anmel retras le perpəsi a la manpuleumaŋ, a l espermoŋte o forsenoŋtostriel toŋ lez eleai. 
RIUNI OŊ KUŊKRE A LIUŊ, LE UETERNER EUROPAŊ SƏSUNOŊKIETE PAR LE MALATI E TRUPL SESII KI SƏTEUƏLOP TOŊ LEZ ELEAI OŊTOSTRIEL. (soŋs e auənir, iiue mil neuf soŋ suazoŋt trez)
le lapaŋ teuəlop iun oŋsiəte morpit, iltəuien kuprufai e steril. lə lapaŋ e te nesoŋs, ilsoŋp, an 'oŋkiet; , 'enatate'. soŋsipləte pliu kroŋ oz oŋfete, o parazitizm. lez oŋtəkor pert leur efəkaste, le fəmel teuien steril. espuŋtenemoŋ, si uŋpeutir, la mortelte sakrua. l esteri o pule ataŋ l oŋsoŋpkrup, toŋt 'sesii' kuleti ki peuataŋt aŋ seue kriti—tu lez anmel səmet a uole e a krie oŋ tu soŋs. la kriz termene, se l efuŋtrəmoŋ, la tereur ienrel, lez anmel sərefui toŋ le kuaŋ, mue e kom paraleze. o preme siok, la kriz rekumoŋs. səla peutiure pliuzeur səmaŋ. unaeseeleurtone troŋkilezoŋ... lə kanpelizm sie le pork. lez anme səples eu mem. le uo səmet a lesie tu sə ki lezoŋtur, parfua, iiusk a la mor. "ilfopiaŋkistate kə lez anmeleleai sufr SESIIMOŊ... iun zusekiatri teuiaŋ nesser... lə sesiizmfrustre reprezoŋt an ustakl o teuəlopəmoŋ normel." uskiurte, liumer rui, katse, troŋkilezoŋt, riaŋ ife. ilezest, sie le uolae, iun erarsii ase a la nuritiur, lə 'pik orter'. toŋ se kuŋtizonesiurpeuple, le terne toŋ l ort aripliu, tu, a sənurir. unatuŋkuuliuprize lə 'pik orter' e 'temukrateze' l ase a la nuritiur par an otr sestemreparti. esiek—lə testuir a set ort soŋpoli oŋtren lə kuŋfuŋt tutel sie le uolae, e iun estapləte kruni. pel ezoŋp aziurtəte—uŋse e raai analok k apiufer la pon uuluŋte temukrati toŋ le suste trepel. lez anmel somez! estrortone tekoert! koŋser, olserkastri, oŋfartusmiokart, sie le suri, sie le pork, sie le pule! oŋ kluŋkluir, ti l oteur, ilsoŋp piaŋ kə lə seul remet sua l espas—"aŋ peu pliu spas, e poku trupl userue tesparetre". tufer, "lə sor a sez anmel teuiaŋtre muaŋ mezerapl". iletuŋksatəfe aek sə kuŋkre, "le priokupe atuel kusernoŋ lə sort oz anmeleleai uuatuŋksae, IUN FUA PLIU, la murel e lə soŋs a an oŋtəre piaŋ kuŋpri." "uŋpeupafer noŋportkua aek la natiur." le trupl etoŋteuəniu ase kra pur nuir a la roŋtapləteoŋtrəpriz, set pesroŋtəmoŋ peukuŋtuir lez eleeur a roŋt oz anmel kuŋtizoneui pliu normel. "pur auar an eleai saŋ, ilfotratezormesupupe, osi, pur L EKƏLEPRMOŊTEL OZ ANMEL"—e iloŋtrəuua lə toŋ u unoŋuera lez anmel, kom lezom, a la koŋpain, pur restore set ekəleprmoŋtel. unaiame ti kuŋpiaŋ l 'umenizm', la 'normelte', la 'kalteui' ete iun perpəsi a la roŋtapləte. lə paralel eliuməneu, oŋt sez anmel malat, siur la pliusualiu e l om o kuŋsoŋtreoŋtostriel, siur l orkaneze soŋtəfi traaeiuzinalasien. la, osi, lez 'eleeur' kapətelist etekuŋtui a aŋ reuize tesiiroŋt o motespluate, enuoŋ e roŋuoŋtoŋ la 'kaltetraae', l 'oŋrisiismoŋ o tais', tekuroŋ le soŋs 'umaŋ' e lə temoŋsone 'sekususuloii' a l iuzin. seul la mor soŋ apel roŋ l ezoŋp oz anmel pliuz epluisoŋ oŋkor kə səlui lez om alasien. kuŋt l orkaneze oŋtostriel a la mor, lez anmel uŋpa otr resurs, otr tefi pusipl kə lə suisit. tut lez anumali tekrit suŋsuisite. se rezestoŋs suŋ aŋ esiek a la rezuŋ oŋtostriel (pesroŋtəmoŋ), me, siurtu, uŋsoŋ k elzeurt le speselist toŋ leur rezuŋ LOII. toŋ la loii siur le kuŋportəmoŋ refles e siur l anmelmasiin, toŋ la loii rezonel, sez anumali sunoŋkalfiapl. uŋuatuŋkkratəfie lez anmel aek sesiizm, aek aŋ sesiizm erezonel e tetrake, uue a la terapi leperel e umanist, soŋ kə l uieti finel eiamesioŋie—la mor. uŋtekur, aŋsi, aek oŋienuəte kom aŋ sioŋ SOŊTƏFI nuo e enesplure la sesiizm a l anmel los k səluisi səreel enatate a la mor k uŋluiprepar. mem, uŋretekur la sekuloii, la susuloii, la sesuelte o prizone los k ilteuiaŋ oŋpusipl lezoŋkarsere piurmoŋ e saŋpləmoŋ*. uŋtekur kə lə prizone a pəzuaŋ leperte, sesuelte, 'normelte' pur suporte la prizuŋ, mem kə lez anmel oŋtostriel uŋ pəzuaŋ iun sertaŋ 'kalteui' pur muri toŋ le norm—e riaŋ səsi ekuŋtrətituar.  l ore, lui, osi, a pəzuaŋ respuŋsapləte, otuiere pur mieu repuŋt a l oŋperiprutuir. tu om a pəzuaŋ aŋ sesiizm pur etratate. iliapa otr rezuŋ a l auenmoŋsesiizm, kuŋsoŋ u oŋkuŋsoŋ—e sun aior, ki tiur, oŋkor, orakuoŋsete aek l oŋpusipləte a aŋ suseleze rezonel toŋ tu le tumen. iame, iliore soŋsumen ni sekanalez, s iletemirakuleizmoŋpusipl retuir l om a kuŋportəmoŋ 'rezonel'. tut la tekoert o sekuloii, tuŋ la kuŋpleste peusepanuir a l oŋfini, uaŋ par l oŋpusipləte espluat a mor (lez ore), oŋkarsere a mort (le tetəniu), oŋkrese a mor (le pet), səluŋ la strit lua lez ekəualoŋs—
  • toŋ enerii kaluritoŋ = toŋ forstraae
  • tel teli = tel siatimoŋ ekəualoŋ
  • toŋ nuritiur = pua utəmel e mor oŋtostriel.
tu sa soŋree, alor nes lə sesiizm, lə moŋtel, la neroz, lə sekususel, esetra, nuŋ pa tu pur prize set eke teliroŋ, me pur restetue lə proŋsip ekəualoŋskuŋprumi. petsom, elzuŋtiurtraae pur l om; petsome elsuŋsome repuŋt a l oŋtərukuasoŋs; petsomeze elsuŋtəniu parle oiortui la loŋk 'se', repuŋt siur leur sesiizm e siur le mefe a leur oŋkuŋsoŋ. tu leur etari par sə ki nuzari. notr testaŋ eteiamesepare or leur, e səsi e iun sort amer reuoŋsi siur la 'rezuŋ umen', ki setiuze a etəfie lə priəlei azuliu a l 'umaŋ' siur lə 'pestel'. le pet suŋteeurpase o statiu enumente o fil o pruke rezuŋumenizm. loii paralel a sel lə rasizm. ilia 'rein' anmel uieti tepui k ilia l 'om'. ilseretroluŋ refer la ienialoii a leur estatiu respeti, me l apim ki lesepar oiortui, səlui ki perme k unoŋuua le pet repuŋt a notr plas toŋ lez iunuer terfioŋ espaslapuruar, səlui ki perme lekete lez espes tu oŋlezarsiioŋ kom espesmoŋ toŋ le rezer afrəkaŋ u toŋ l oŋfer o zu, kar ilepa pliu plase pur eu toŋ notr koltiur kə pur le mor—lə tu rekoer par iun soŋtimoŋtelte rasis (le pepe fok,  priiit parto), set apim ki lesepar e postreur o tumestie, kom lə uertapl rasizm epostreur a l esklaai. iati, le pet ae aŋ karate pliu sakre, pliu tiaŋ kə lez om. iliamenpa rein 'umaŋ' sie le priməti, e, luŋtoŋ, l ort anmel e l ort referoŋs. seul l anmel etein etrsekrəfie, oŋ toŋ kə tieu, lə sakrəfisom uiaŋ apre, səluŋ an ort tekrate. lez om səkalfi par afilie a l anmel—le pororo 'suŋ' arara. səsi epa a l ort preloii u sekanali—ni a l ort moŋtel klasifie, a kua leistraus aretui l efəii anmel (oŋkor k ilsuateiafapuleu kə lez anmel epiuserui pur LONK, səla osi fez parti leur tiante)—nuŋ, səla seniəfi kə pororo e arara fuŋ part aŋ sekl, e kə la fekiur o sekl eskliu tu partiespese, tu lez upoze testoŋti siur le kel nuuiuŋ. l upoze strutiurel ETIAPULI, elteuiz e afruŋt etoŋtəte testoŋt—tel e lə parti a l 'umaŋ', ki reiet le pet toŋ l enumaŋ—lə sekl, lui, e SOŊPOLI, ilapuli le poze toŋ an oŋsienmoŋ reuersipl; oŋ sə soŋs, le pororo 'suŋ' arara, ki e lə mem soŋs u lə kanak tu kə le mor səprumen par mi le uioŋ. (esk təleuz uiz kek sioz kom sa toŋ suŋ teuəniranmel e los k il tu, "suae la poŋter roz!"?) kua k ilonsua, le pet ae tuiur, iiusk a nu, iun nuples tiaŋ u sakrəfisel kə retras tut le mituloii. mem lə meurt a la sias e, oŋkor, aŋ refere soŋpoli, kuŋtremoŋ o teseke espermoŋtel; mem lə tumestie e, oŋkor, aŋ refere soŋpoli, kuŋtremoŋ a l eleai oŋtostriel. ile uuar lə statiu o pet toŋ la suste peezan—e ilfotrepakuŋfuŋt lə statiu lə tumestie, ki supoz iun ter, aŋ kloŋ, aŋ sestemparoŋte tuŋ le pet fuŋ parti, aek lə statiu l anmel oŋtreur—seul espes pet ki nurest oŋ təor le rezer e lez eleai—siaŋ, sia, uazo, amster, tu oŋpaee toŋ l afete a leur metr. la traietuar k uŋsui le pet, o sakrəfis tiaŋ o seməter pur siaŋ aek miusioŋpioŋs, o tefi sakre a la soŋtimoŋtelte ekuloii, ti ase lə uolkeze o statiu mem a l om—sə ki, oŋkor iun fua, tekri iun respruste oŋpreuiu oŋt le teu. partəkulemoŋ, notr soŋtimoŋtelte oŋuer le pet e lə sein siur o mepri u nuletənuŋ. ele pruporsonel a sə mepri. se a məziur suŋ releke toŋ l erespuŋsapləte, toŋ l enumaŋ kə l anme teuiaŋ tein lə retuel emaŋ a afetepruteie, tu kom l oŋfoŋ a məziur suŋ releke toŋ an estatiu enusoŋsoŋfoŋtilte. la soŋtimoŋtelte e la form oŋfinimoŋ tekrate a la pestelte. kumezere rasist, nuzonafupluŋ le pet iiusk aleroŋt el mem soŋtimoŋtel. seu ki sakrəfie lez anmel, iati, leprənepa pur pet—e mem lə muaanai ki lekuŋtane e lesiatie toŋ le form ete par la piaŋ pliu prois eu kə nu, a ki set prati fe ureur. elletəne pur kupapl—sete leurfer oneur. nuletənuŋ pur riaŋ, se siur set paz kə nusom 'umaŋ' aek eu. nelesakrəfiuŋpliu, nu lepunisuŋpliu e nuzoŋsomfier, me se saŋpləmoŋ kə nulezauŋ tumesti, pir—kə nuzonauŋ fe aŋ muŋt reselmoŋ oŋfreur, menpliu tein notr iiustis, tu iiust notr afete e siarte susel, menpliu tein lə siatimoŋ e la mor, me tu iiust l espermoŋte e l estermene kom uioŋtpusiəri. se lə rezorpe a tut uioloŋs a leur ekar ki fe, oiortui, la mustruozəte o pet. a la uioloŋssakrəfis, ki e sel l 'oŋtiməte' (patae), a susete la uioloŋs soŋtimoŋtel u espermoŋtel, ki e sel la testoŋs. la mustruozəte asioŋie soŋs. sel urienel lə pe, uie tereurfasene, me iame neki, tuiur oŋpəualoŋ, uieesioŋi osi e a metafor, toŋ lə sakrəfis, toŋ la mituloii, toŋ lə peste eralti, e iiusk toŋ no re e no foŋtazm—set mustruozəte la, riis tut le mənas e tut le metamorfoz, sel ki sərezut, sekretəmoŋ, toŋ la koltiur uioŋt oz om e ki e iun form l alioŋs, nulauŋzesioŋie kuŋt iun mustruozəte spetakule, sel kinkonk arasie  a sa iaŋk e teuəniu uetet miuzikaal. oku, lə senario koltiurel etoŋuerse. iati, l ero koltiurel anioŋtise la pet, lə trakuŋ, lə must—e te soŋ repoŋtiu nese le ploŋt, lez om, la koltiur; oiortui, se la pet kinkuŋk ki uiaŋ sakaie le metrupol oŋtostriel, ki uiaŋnulepere soŋ notr koltiur, mort setresporie soŋs tut mustruozəte, reel e a auarruŋpiu lə pat aek el (ki sespreme toŋ lə film par lə tuŋ priməti a la fam). lə setuir prufuŋt o film uiaŋ par set oŋuersuŋ o soŋs—tut l enumente epase o kote oz om, tut l umente epase kot a la pestelte kati, e o setuir respeti fampet, setuir mustrueuz a an ort par l otr, l umaŋ e l pestel. kuŋk meur pur auarrenue, par lə setuir, aek set pusipləte a metamorfoz reintoŋzotr, aek set prumeskuəte oŋsetueuz, kuakə iame reeleze, sinuŋ siur aŋ mot soŋpoli e retuel, oŋt le pet e lez om. ofuŋ, la filer k uŋsui le pet epateferoŋt kə sel la foli e l oŋfoŋs, lə ses u la nekrətiut—loii skluirrekluiteskrimene e, nessemoŋ, oŋ retur, loiireuertir, uioloŋs reuersipl ki fe kə la suste oŋte fini par salinie siur lez asiom folioŋfoŋssesuelras, oŋfreur (esporie, ilfolətir, soŋ l oŋtəruke ratəkel k elfezpez par lə ker mem a leur eskluir). la kuŋuerioŋsprusesus a seeleze etepluisoŋt. le pet, kom le mor, e toŋ otr, uŋsui sə prusesus enoŋtəruŋpiu aneseparestermene, ki kuŋsest alekete, pui aferparle lez espes tespariu, a leur ferpase l aueu a leur tesparetr—ferparle le pet, kom unafeparler le fu, lez oŋfoŋ, lə ses (fukol). səsi etotoŋoliuzalusenoŋ pur le pet, tuŋ lə proŋsipoŋsertətiut k el fuŋpeze siur l om, tepui leur rutiuralioŋs aek lui, rezet toŋ lə fe K ELPARLPA. O TEFI LA FOLI, ILETEREPUŊTIU ESTURIMOŊ PAR L EPUTEZ L OŊKUŊSOŊ. l oŋkuŋsoŋ e sə tespozi loiisti ki permepoŋse la foli (e pliu ienrelmoŋ, tu forme etroŋi e anumali) toŋ aŋ sestem soŋselarii o nuŋsoŋs e ki fera sa plas o tereur a l oŋsoŋse, tezorme oŋteliipl su lez espe a aŋ setaŋ teskur sesiizmpuserefulmoŋ, esetra. səsuŋ le fu ki nuzuŋforse a l eputezoŋkuŋsoŋ, me se nu oŋ retur ki leziauŋ pieie—kar si, toŋ aŋ preme toŋ, l oŋkuŋsoŋ soŋp səreturne kuŋt la 'rezuŋ' e iporte iun suuertir ratəkel, s ilsoŋpoŋkorsiarie par lə putoŋsel rutiurfoli, pliu tar ilsəreturn kuŋt el, kar ile sə ki perme anese a iun rezuŋ pliuz iunuersel kə la rezuŋklasi. le fu, iati mue, oiortui tu lə muŋ e a leur ekut, unatrue la kril siur la kel rekueir leur mesai iati aziurt e oŋtesiifrapl. lez oŋfoŋ parl, səsuŋpliu sez etr etroŋi e oŋseniəfioŋ, alafua, pur l iunuer atiult—lez oŋfoŋ seniəfi, ilsuŋteuəniu seniəfioŋ—nuŋ par kek 'lepere' a leur parol, me pas kə la rezuŋ atiutl setone le muaaŋ pliu sutil pur kuŋiure la mənas leur seloŋs. le priməti, osi, sunoŋtoŋtiu, uŋlesulset, uŋlezekut, səsuŋpliu pet, leestraos apiaŋti kə leur strutiur moŋtel ete le mem kə le notr, la sekanalez lezarelie a l 'etip' e a la lepəto—tu no kot uŋpiaŋfuŋsone e eziuŋrepuŋtiu. uŋlezaeoŋtere su lə seloŋs, uŋlezoŋter su la parol, parol 'teferoŋt' sert, me su lə mot a ort la 'teferoŋs, kom, iati, su səlui l 'iunterezuŋ', nuzitruŋpuŋpa, se lə mem ort ki saoŋs. oŋpirelizmrezuŋ, niooŋpirelizmteferoŋs. l esoŋsel e kə riaŋ esiap a l oŋpirsoŋs, o partaisoŋs. piaŋ siur, tere tu sa, riaŋ nuparl, ni le fu, ni le mor, ni lez oŋfoŋ, ni le soai, e, ofuŋ, nusauŋriaŋ siur eu, me l esoŋsel e kə la 'rezuŋ esoe la fas, e kə tu esiap o seloŋs. le pet, el, parlpa. toŋ an iunuer parolkroŋtisoŋt, kuŋtraŋt aueuparol, el seul rest muet e, par sə fe, elsoŋprekiule luaŋ nu, tere l urzuŋ la uerte—me se sə ki fe kə nusom oŋtim aek el. sepa lə pruplem ekuloii siurui ki etoŋportoŋ. se oŋkor e tuiur səlui leur seloŋs. toŋ aŋ muŋt  oŋ uua pliu fer kə parl, toŋ aŋ muŋt ralie a l eiəmuni seinteskur, leur seloŋs pez, pliuzoŋpliu, lur siur notr orkanezesoŋs. piaŋ siur, uŋ lefeparle e, par tu le fer, muaŋz enusoŋt lez iun kə lez otr. elzuŋparle lə teskur murel a l om toŋ la fapl; elzuŋsuporte lə teskur strutiurel toŋ la tioritutemizm. ellir, tu le iur, leur mesai 'uieti', anatomifezioloiiienti, toŋ le lapuruar; elzuŋserui, tur a tur, pur metafor uertiuuis, pur motel eneriiekuloii, pur motel mekaniformel toŋ la piono, pur reiest foŋtazmi pur l oŋkuŋsoŋ e, terne oŋ tot, pur motel teterturieleze azuliu o tezir toŋ lə 'teuəniranmel' a təleuz (paratosel—proŋt l anmel kom motel teterturieleze alor k ile, par eseloŋs, l etr o tertuar). toŋ tu səla, metafor, kupee, motel, alekuri (soŋ uplie leur 'ualeuriuzai' almoŋter), le pet tien aŋ teskurrekeur. niul par elparl uremoŋ, puis k el furnis le repuŋs k uŋleurtemoŋt. se leur fer a el roŋuuae l emaŋ a se kot kerkule, tere le kel leur seloŋs nuzanalez. iame unesiap o reuertir ki sui noŋportkel eskluir. refuze la rezuŋ o fu men to u tar a temoŋtele le paz a set rezuŋ—le fu səuoŋi oŋ kek sort. refuze o pet l oŋkuŋsoŋ, lə refulmoŋ, lə soŋpoli (kuŋfuŋtiu aek lə loŋkai), se, to u tar, uŋpeulespere, toŋ iun sort tekroismoŋ oltreur a səlui la foli e l oŋkuŋsoŋ, remetr oŋ koz la ualitəte a se kuŋse, tel k ilnureiis oiortui e nutestoŋk; kar, si, iati, lə priəleiom ete fuŋte siur lə munupolkuŋsoŋs, oiortui, ile siur lə munupol a l oŋkuŋsoŋ. le pet uŋpa oŋkuŋsoŋ, se piaŋ koniu. elre, soŋtut, me səsi e iun kuŋietiur a ort pioeletri, e lə loŋkai leurmoŋk, ki seul ton aŋ soŋs o re oŋleskrioŋ toŋ l ort soŋpoli. nupuuŋfoŋtazme siur el, pruiete siur el no foŋtazm e kruar partaie set mizoŋsen—me səsi nuzekumot, oŋfe, le pet nusunoŋteliipl ni su lə reiimkuŋsoŋs, ni su səlui l oŋkuŋsoŋ. ilsaii, tuŋk, par leziforse, me iiust a l oŋuers uuar OŊ KUA ELMET  OŊKOZ SET EPUTEZ MEM SIUR L OŊKUŊSOŊ E A KEL OTR EPUTEZ ELNUFORS. tel e lə soŋs, u lə nuŋsoŋs a leur seloŋs. tel ete lə seloŋs o fu, k ilnuzaforse a l eputezsiuroŋkuŋsoŋ—tel e la rezestoŋs o pet, k el nufors a sioŋie eputez; kar si elnusuŋ e nuresteruŋ enoŋteliipl, purtoŋ nuuiuŋ kek fer onoŋtelioŋs aek el; e si nuziuiuŋ, sepa sert su lə sein a iun ekuloii ienrel u, toŋ iun sort niis planete, ki e lə temoŋsone elarii a la kaern platonsen, le foŋtom o pet e oz elmoŋ natiurel uiaŋtre free aek l uŋp toz om resape l ekunomipulti—nuŋ, notr oŋtelioŋs prufuŋt aek le pet, mem oŋ uua tesparetr, eplase su lə sein kuŋiuke, oŋuers oŋ aparoŋs, o METAMORFOZ e o TERTUAR. riaŋ soŋppliufes toŋ lə perpetuespes kə le pet, e, purtoŋ, elsuŋ, pur nu, l emaimetamorfoz, a tut le metamorfoz pusipl. riaŋ pliu eroŋ, pliu numat oŋ aparoŋs kə le pet e, purtoŋ, leur lua e sel lə tertuar**—me ilfoekarte tu le kuŋtrəsoŋs siur set koneitrtertuar. sepa, tu, lə refere elarii suieukrup a sun espas propr, sort trua prupriəte prie orkani a l oŋtiətiu, kloŋuespes—tele lə foŋtazm sekuloiisusuloii elarii a tut l ekuloii—, ni set sort fuŋsone uitel, piul oŋuironmoŋtel u uiaŋsərezume tu lə sestem o pəzuaŋ. aŋ tertuar epa nuŋpliu an espas, aek sə kə sə term oŋpli, pur nu, siur leperte e siur aproprie. ni estoŋ, ni pəzuaŋ, ni estrutiur (fiutel 'koltiurelkuŋportəmoŋtel'), lə konetrtertuar supoz, osi, kek fer, a sel oŋkuŋsoŋ. l oŋkuŋsoŋ e iun estrutiur 'oŋtere', refule e oŋtefinimoŋ raməfie. lə tertuar etoert e serkuskri. l oŋkuŋsoŋ e lə lieu o repete oŋtefini o refulmoŋ e o foŋtazm o suie. lə tertuar e lə lieu a aŋ sekl fini paroŋteesioŋi—soŋ suie, me soŋ esete; sekl anmelueiətel, sekl o piaŋrisies, sekl paroŋteespes, sekl famretuel; iliapa suie e tu siesioŋi. lez upleke la sunazuliu, la reuersipləte tutel, me person la kone la mor, puis k tu simetamorfoz. ni suie, ni mo, ni oŋkuŋsoŋ, ni refulmoŋ, puis k riaŋ aret l oŋsienmoŋform. le pet uŋpa oŋkuŋsoŋ, pas k elzuŋ aŋ tertuar. lez om uŋ an oŋkuŋsoŋ tepui k izuŋpliu tertuar. alafua, lə tertuar e le metamorfoz leuruŋeteote—l oŋkuŋsoŋ e la strutiur oŋtiətuel a teue u səreiu soŋ ses e, soŋ espuar, set pert—le pet oŋsuŋ la nostalii. lə temoŋte k el nupoz sere, tuŋk, selsi—nuuiuŋpa, torzeteia, ola lez efe linieteakumule par la rezuŋ, ola lez efe kuŋsoŋsoŋkuŋsoŋ, siur sə mote priut, soŋpoli, seklreuertir oŋtefini siur an espas fini?—e, parla, lə skema eteel ki e səlui notr koltiur, tut koltiur, peutetr, səlui akumuleenerii e suŋ leperefinel, nureuŋpa pliuto siur oŋpluze kə siur espluze, siur metamorfoz pliuto kə siur enerii, siur upleke e siur tefi retuel pliuto kə siur leperte, siur sekl terturiel pliuto kə siur... me le pet pozpa temoŋte. elsətez. 
*aŋsi, o teksas, kotr soŋ om e soŋ fam espermoŋt lə pentoŋse lə pliu tu o muŋt. iun oŋfoŋ la ene oŋ iaŋ terne e ilae trua euair oŋ teu oŋ. lez om e le fam pren oŋsoŋp leur repa e səretru lo le seoŋs sekuloiikrup. siak prizone puset l iuni kle a sa sioŋp oŋtiətuel. kupl paruien a sezule toŋ le sioŋp uit. a sə iur, troŋtsaŋ prizone səsunoŋfui, me ilsuŋpurlapliuparreuəniu par eu mem. ** l eroŋs o pet e aŋ mit, e lə reprezoŋte atuel, eri e numat, a l oŋkuŋsoŋ e o tezir, e mem ort. le pet uŋiamezere, iamezeteterturieleze. tut iun foŋtazmakuri lepereuz sətesen a l upoze o kuŋtraŋt a la suste mutern, aŋ reprezoŋte a la natiur e o pet kom soaiəri, leperte 'asuir tu se pəzuaŋ", oiortui 'akuŋplir tu se tezir"—kar lə rusoizm mutern a pri la form oŋtetermene o puse, a l eroŋstezir e o numatizmoŋfinitiut; me se la mem mestifors telie, nuŋ kote, soŋ otr finelte kə leur propr erute; or, la natiur lepr, uieri, soŋ lemet ni tertuer, u siakaŋ er a suŋ kre, aiamezezeste, sinuŋ toŋ l emaiene a l ort tumenoŋ, tuŋ ele lə miruar ekəualoŋ. nupruietuŋ kom soaiəri eteel, natiurteziranmelterezom, lə skema mem a teterturieleze ki e səlui o sestem ekunomi e o kapətel. la leperte e niul par eeur kə toŋ lə kapətel, se lui ki laprutuit, se lui ki laprufuŋti. ilia, tuŋk, iun ezat kerele oŋt lə felua susel a la ualeur, orpaŋoŋtostrielrepresi, esetra, e la soaiəri emaiene k uŋluupoz—elsuŋ tut teu 'teterturieleze e a l emai l iun l otr. teeur, la ratəkelte o 'tezir', uŋləuua toŋ le tiori atuel, kroŋti a məziur mem a l astrer seeleze, nuŋ pa o tu kom oŋtakunist, me səluŋ lə mem mumoŋ azuliumoŋ, səlui iun mem form tuiur pliu tekote, pliu tesoŋtre, pliu 'lepr', ki oŋuəlop, alafua, notr reel e notr emaiene. la natiur, la leperte, lə tezir, esetra, espremmenpa aŋ re oŋuers o kapətel, iltratuiz teretəmoŋ le prukre u le raai a set koltiur, izoŋtəsep mem siur el, kar ilre siur teterturieleze tutel la u lə sestem onoŋpoziame k iun relati—l ezəioŋ'leperte' eiame kə sel ale pliu luaŋ kə lə sestem, me toŋ lə mem soŋs. ni le pet ni le soai kones siur 'natiur' toŋ notr soŋs—ilkones TERTUAR, lemete, marke, ki suŋ espas a respruste oŋfroŋsiisapl. ***aŋsi, oŋri lapuri rekuz l oŋterpretetertuar oŋ term a estoŋ u a prupriəte prie, "unaiame mi oŋ euetoŋs, toŋ l eputelemus u eeur, aŋ krup selule u o uua nerueuz teferoŋse oŋ rapor aek lə konetrtertuar... ilsoŋppazezeste soŋttertuar... ilepazutil fer apel a an estoŋ partəkule", me se pur mieu ləroŋuuae a iun fuŋsonelte o pəzuaŋ elarii o kuŋportəmoŋ koltiurel, ki e la uolkat oiortui kumiun a tut ekunomi, sekuloii, susuloii, esetra. "lə tertuar teuiaŋ, aŋsi, l espas nesse o reeleze a l at kratəfioŋ, l espas uitel... la piul, lə tertuar reprezoŋt, aŋsi, lə morsospas oŋ kuŋtat emie aek l orkanizm, səlui toŋ lə kel il'ur' sez esioŋi termutenami pur maŋtəni sa propr estrutiur... aek l oŋtertepoŋtoŋs kruasoŋt oz oŋtiətiu umaŋ, aek la prumeskuəte ki karaterez le kroŋt sete mutern, la piul oŋtiətuel seretresi par fer kuŋseterapl..." kuŋsəuar speselfuŋsonelumiostati. kom si l oŋieu a aŋ kurp u a an om, uuar a iun pet, ete l ekəlepr a sa piul e l umiostaz a sez esioŋi oŋternestern. 
LƏ REST——'koŋ unoŋle tu, ilrestriaŋ. se fo.' l eke turiaŋ, lə sustrerrest, e fo, pu a l otr. sepa k iliepa rest—me səluisi aiame reelte otunom, ni lieu propr; ile sə tuŋ lə parti, lə sersuskrir, l eskluir tesein... kua otr? se par lə sustrerrest kə səfuŋt e proŋ forsreelte... kua otr? l etroŋi e k iliaiiustəmoŋpa term upoze toŋ an upoze pene uŋpeutir la truakois, lə memotr, la maiurtemenurte, lə funormel, esetra.—me lə rest! ?. riaŋ l otr kote a la par. 'la som e lə rest', l aiute e lə rest, l upere e lə rest—suŋpa upoze testoŋti; e, purtoŋ, sə ki e a otr kote o rest ezest se mem lə term marke, lə toŋ for, l elmoŋ priəleii toŋ set upoze etroŋiəmoŋ tesemetri, toŋ sə strutiur ki onepa iun; me sə term marke apa nuŋ, iletanunim, iletenestapl e soŋ tefini. pozi, me seul lə neki luiton forsreelte. a la rekeur, ilpureetrtefini kom lə restrest. lə rest roŋuua, aŋsi, poku pliu k a aŋ parti kler a teu term lukaleze, a iun estrutiur turnoŋt e reuersipl, estrutiur a reuertir tuiur emenoŋt, u UŊSEIAME LƏ KEL E LƏ REST A L OTR. toŋ okiun otr estrutiur uŋpeuupere sə reuertir,  u sə mizonapim—lə maskulaŋ epa lə femənaŋ, lə normel epa lə fu o fu, la truat ep la kois a la kois, esetra. seul peutetr toŋ lə miruar lə temoŋte peutetr poze—ki, reel u l emai, e lə refle a l otr? toŋ sə soŋs uŋpeuparle siur lə rest kom siur aŋ miruar, u siur lə miruar o rest. se kə toŋ le teu ka, la liin a termarkestrutiurel, la liin partaisoŋs, eteuəniu flotoŋt, se kə lə soŋs (lə pliu leterelmoŋ—la pusipləte ale aŋ puaŋ a an otr səluŋ aŋ ueteur tetermene par lə poze respeti o term) ezestpliu. iliapliu poze respeti—lə reel seuanuisoŋ pur lese plas a iun emai pliu reel kə lə reel, e oŋuersəmoŋ—lə rest seuanuisoŋ or l oŋtrua asenie pur resoriir a l oŋuers, toŋ sə tuŋ ilete lə rest, esetra. aŋsi siur lə susel. ki tira si lə rest o susel e lə rezetiu nuŋ suseleze, u si sepa lə susel lui mem ki e lə rest, lə tesie iekoŋtesk... a kua otr? a aŋ prusesus ki, iloretespariu, lui, kuŋpletəmoŋ e ilorepamem, lui, nuŋ kə susel, oŋsere, koŋ mem, lə rest. lə rezətiu peuetr o temoŋsone tutel kə lə reel. koŋ aŋ sestem atutazorpe, koŋ unatutaiute, koŋ ilrestriaŋ, LA SOM OŊTE UIR O REST e teuiaŋ rest. uuar la riupri 'suste' o "muŋt", u apares paratoselmoŋ lez emekre, le teloŋkoŋ, la fam, esetra., tu sə ki apazetasuseleze, ka 'susel' analok o ka patuloii. pois arezorpe, semoŋ kə lə 'susel' ezul o fiur  e a məziur sun etoŋt. teseine kom 'rezetuel' a l urzuŋ o susel, izoŋt par la mem toŋ suŋ titrua e suŋ testene a true leur plas toŋ iun suselte elarii. se siur sə rest kə la masiin susel səreloŋs e tru iun nuel enerii—me k ilari los k tu e epuŋie, los k tu esuseleze? alor, la masiin saret, la tenami soŋuers, e se lə sestem susel tu oŋte ki teuiaŋ rezətiu. o fiur e a məziur kə lə susel toŋ suŋ prekrete elmen tu le rezətiu, ilteuiaŋ lui mem rezətuel. oŋteseinoŋ kom 'suste' le katekuri rezətuel, LƏ SUSEL SƏTESEIN LUI MEM KOM REST. l oŋpusipləte tetermene sə ki e lə rest a l otr karaterez la faz seumleakuni o sestem testoŋti, faz u tu teuiaŋ rest e rezətuel. oŋuersəmoŋ, lə tesparetr a la par fatətistrutiurel ki ezule lə rest o ??? e ki perme, tezorme, a siak term etr lə rest a l otr karaterez iun faz reuersipləte u ILIAUERTUELMOŊPLIU REST. le teu prupoze suŋ'ure' semoltenemoŋ e seskliupa. elsuŋ el mem reuersipl. otr aspe, osi, oŋsulit kə l azoŋs term upoze—lə rest ferir. noŋportkel teskute siur sə tem tekloŋsi le mem ieuloŋkai, la mem oŋpəkuəte e la mem usente kə le tesute sesumor. ses e mor suŋ le teu kroŋ tem rekoniu pur puuar tesiene l oŋpəualoŋs e lə rir—me lə rest e lə truazem e, peutetr, lə seul, le teu otr siamenoŋ kom a la fekiur mem a la reuersipləte; kar pur kua uŋri? uŋru siur la reuersipləte o sioz, e lə ses e la mor suŋ fekiur emenemoŋ reuersipl. se pas kə l oŋieu etuiurreuersipl oŋt lə maskulaŋ e lə femənoŋ, oŋt la ui e la mor, k uŋru par lə ses e par la mor. kuŋpiaŋ pliu, oŋkor, lə rest, ki konemenpa term upoze, ki parkur a lui seul tu lə sekl, e kur oŋfinimoŋ apre sa propr par, apre suŋ propr tupl, kom peeter esiimil apre sun uŋp*? lə rest etusen, pas k ilereuersipl e sesioŋi oŋ lui mem. iletusen e fetrir, kom seul ferir, prufuŋtemoŋ rir, l oŋtestoŋke maskulaŋfemənaŋ, l oŋtestoŋke uimor. lə rest eteuəniu, oiortui, lə term for. se siur lə rest kə səfuŋt iun oŋteliipləte nuel. faŋ a iun sertaŋ loii oz upoze testoŋti, u lə term fepl iue kom term rezətuel. tu soŋuers oiortui. la sekanalez el mem e lə preme kroŋ tioreze siur le rezətiu (lapses, re, esetra). sepliu iun ekunomipulti prutuirresekleai, ekuloiipulue, iun ekunomipulti o rest. tut la normelte səreuua, oiortui, a la liume a la foli, ki ete suŋ rest oŋseniəfioŋ. priəlei a tu le rest, toŋ tu le tumen, o nuŋtu, o femənaŋ, o fu, o marienel, a l eskremoŋ e o tesie oŋ ar, esetra—me səsi e oŋkor iun sort oŋuertirstrutiur, a retur o refule kom toŋ for, a retur o rest kom siurkruasoŋs, kom esetoŋ (me l esetoŋ epaformelmoŋteferoŋ kə lə rest e lə pruplem o telapete a l esetoŋt sie patae epateferoŋ kə səlui lə rezorpe o rest toŋiun ekunomipulti o kalkul e a la penuri—seul le felusofi suŋteferoŋt), a iun siuroŋsiersoŋs aparti lə rest. sekre a tu le 'lepere', ki iu siur lez enerii kasie a l otr kote a la par; or, nusom təoŋ aŋ setue poku pliuz urienel—nuŋ sel l oŋuertir piursaŋp e lə prumuuar o rest, me sel iun muoŋs a tut estrutiur e a tu upoze ki fe k ILIAMENPLIU rest, par lə fe kə səluisi e partu e, səiuoŋ par la par, sanil oŋ toŋ kə tel. sepa koŋ unatutoŋlee k ilrestriaŋ me koŋ le sioz səreuers soŋ ses e kə l aiute mem apliu soŋs. 
  • la nesoŋs erezətuel, si eleparepriz soŋpolimoŋ par l enese
  • la mor erezətuel, si elparezuliu toŋ lə teue, toŋ la fet kuleti o teue
  • la ualeur erezətuel, si eleparezorpe e uulileze toŋ lə sekl oz esioŋ
  • la sesuelte erezətuel, los k elteuiaŋ prutuir a rapor sesuel
  • lə susel lui mem erezətuel, los k il teuiaŋ prutuir a 'refere susel'
  • tu lə reel erezətuel,
  • e tu sə ki erezətuel etestene asərepete oŋtefinimoŋ toŋ lə foŋtazm
tu akumule e rest e akumulerest, oŋ sə soŋs k ele rutiur a l alioŋs e kuŋpoŋs toŋ l oŋfini linie o kumul e o kalkul, toŋ l oŋfini linie o prutuir, a l enerii e a la ualeur sə ki sakuŋplise oparauoŋ toŋ lə seklalioŋs—or, sə ki parkur aŋ sekl sakuŋpli tutelmoŋ, alor kə, toŋ lə temoŋsone a l oŋfini, tu sə ki e oŋ tesu la pareternəte (sə stoktoŋ ki e lui osi, kom noŋportkel estok, rutiuralioŋs), tu səla e rest. l akumule e rest e lə refulmoŋ one la form oŋuers e semetri. lə stokafet e a reprezoŋte refule, se latesu kə səfuŋt notr nuel alioŋs—me koŋ tu erefule, riaŋ lepliu. nusompa luaŋ sə puaŋ azuliu o refulmoŋ u le stok eu mem sətefuŋ, u le stok a foŋtazm sefuŋt. tu l emaiene o stok, a l enerii e a sə k iloŋrest, nuuiaŋ te lə refulmoŋ. koŋ səlisi ataŋ aŋ puaŋsature kriti u sun euetoŋs səroŋuers, alor lez enerii noruŋpliuzaetrlepere, tepoŋse, ekunomeze, prutuit—se lə kuŋset mem siur enerii ki səuulilezera par lui mem. uŋfe, oiortui, rest, enerii ki nurest, restetuir e kuŋseruer o rest, lə pruplem krusel a l umente. iletoŋsuluapl oŋ toŋ kə tel. tut nuel enerii lepere u tepoŋse lesera aŋ nuo rest. tu tezir, tut enerii lepətenel prutuira aŋ nuo refulmoŋ. kua etonoŋ, puis k l enerii mem səkuŋsua kə toŋ lə mumoŋ ki lastok e laleper, ki reful e la 'prutui', setir, toŋ la fekiur o rest e a suŋ tupl? ilfopuse o kuŋsome oŋsoŋse a l enerii pur onestermene lə kuŋset. los k lə terne litr enerii serakuŋsome (par lə terne ekulok), los k lə terne oŋtəien seraanaleze (par lə terne enulok), los k l oltim marsioŋtiz seraprutuit par la terne 'forstraae' restoŋt, los k lə terne foŋtazm seraelusete par lə terne analist, los k tu seralepere e kuŋsome 'aek la terne enerii', alor uŋsapersəra kə set iekoŋtesk espirel eneriiprutuir, refulmoŋoŋkusŋoŋ, kras a kua unariusiaoŋferme tu toŋ iun eke oŋtrupi e katastrofi, kə tu səsi e, onefe,iun metafezirest e selsi serarezuliu, oku, toŋ tu sez efe. 
*l alute a peeter siimil, l om ki apertiu sun uŋp, epazasetoŋtel—kar l uŋp, kom l emai toŋ lə miruar (toŋ 'l etuoŋ a prak'), e, par eseloŋs, aŋ rest, kek sioz ki peu'tuŋpe' te lə kor, tu kom le sieeu, lez eskremoŋ u le tesieuŋk o kel elsunasemele toŋ tut la maii arki; me el suŋ osi, uŋləse, 'metafor' siur l am, siur sufl, siur l ETR, siur l esoŋs, a sə ki, prufuŋtemoŋ, ton aŋ soŋs o suie. soŋ emai u soŋ uŋp, lə kor teuiaŋ aŋ nioŋ trasparoŋ, ILEPLIU LUI MEM KƏ REST. ile la sustoŋs tiafan ki rest, iun fua, l uŋp oŋ ale. ilapliu reelte—se l uŋp ki aoŋporte tut la reelte aek el (aŋsi toŋ l 'etuoŋ a prak', l emai prize aek lə miruar oŋtren la mor emie o ero—sekoŋs klasi o kuŋt foŋtasi, uuar osi 'l uŋp' a oŋs kristian aŋtersen). aŋsi, lə kor peuetr lə tesie a su propr rezətiu, retuŋpe par sa propr retuŋpe. seul l ort ti reel permepriəleie lə kor kom referoŋs—me riaŋ toŋ l ort soŋpoli permeparie siur la prurte a l aŋ u a l otr (o kor u a l uŋp); e se sə reuertir a l uŋp siur lə kor, set retuŋpe par l esoŋsel, o term a l esoŋsel, su lə ku a l oŋseniəfioŋ, set tefet oŋsesoŋt o soŋs təoŋ sə k ilenrest, kə səsua le tesieuŋk u l uie'pti a', ki fe lə siarm, la piote e l oŋkiatoŋt etroŋiəte a sez estuar.
LƏ KATAR OŊ ESPIREL——l iunuersəte e telekesoŋt—nuŋ fuŋsonel siur lə ploŋ susel o marsie e a l oŋplua, soŋ sustoŋs koltiurel ni finelte a sauar. iliamenpliu puuar aproprəmoŋparle—lui, osi, etelekesoŋ; tu l oŋpusipləte o retur flam a suazoŋt oe—returnəmoŋ a la mizoŋtemoŋte siur lə sauar e siur lə puuar lui mem—kuŋtrətir espluzi o sauar e o puuar (u reele a leur kulete, sə ki reuiaŋ o mem) toŋ l iunuersəte e, oku, par kuŋtaie soŋpoli  (pliu kə pulti) toŋ tu l ort estetuzonel e susel. PUR KUA SUSULOK? a marke sə uirai—l oŋpas o sauar, lə uertii o nuŋsauar (setir, alafua, l aziurtəte e l oŋpusipləte akumule ualeur toŋ l or lə sauar), səreturn kom iun arm azuliu kuŋtrə lə puuar lui mem, pur lə temoŋtele, pur lətemoŋtele səluŋ lə mem senario uertiiəneu a tesezismoŋ. se sa l efe me suazoŋt oe. iletoŋpusipl, oiortui, u lə puuar lui mem, apre lə sauar, afutiu lə koŋ, eteuəniu oŋsezisapl. setesezi lui mem. toŋ iun estetue tezorme flotoŋt, soŋ kuŋtəniusauar, soŋ estrutiurpuuar (sinuŋ iun fiotelte arki ki ier aŋ semulakr masiin tuŋ lə testene luesiap e tuŋ la siurui e artəfisel kom sel le kazern e le tiatr), l erute ufoŋsi etoŋpusipl. apliu soŋs kə sə ki prespet lə purismoŋ, onesoŋtuoŋ lə kote paruti, semulakr, o ieu sauarpuuar akunezoŋ. la kre fe ezatəmoŋ l oŋuers. elreiener l eteel a iun iunuersəte pusipl, lə faŋt a an asete a tuz a iun koltiur (oŋtruapl e ki apliu soŋs), elsəsustetiu o fuŋsonəmoŋiunuersəte kom sun alterni kriti, kom sa terapeuti. elre, oŋkor, siur iun sustoŋ e siur iun temukrasi o sauar. teeur, partu oiortui, la kois iu sə rol—se la iiustiskois ki roŋsufl iun ETEiiustis, iun ezəioŋs loiimurelsusel toŋ an aparee puri, ki sətefe, ki par tut kuŋsoŋs siur sa leiətiməte e renuŋs, presk par lui mem, afuŋsone. se la kois ki sekret e reprutui tezesperemoŋ puuar, kar el oŋueu e, tuŋk, elikrua e ləresuset la u lə sestem ime faŋ. lə sestem metoŋ faŋ anaaŋ a tu sez asiom, a tu sez estetue e, reelezoŋ, anaaŋ, tu lez uieti a la kois esturi e reuuluzone, selsi səuuaakule aresusete tu le ruaikapətel pur puuarlezoŋuestir aŋ iur—la prupriəte prie a la ptitoŋtrəpriz, l arme a la kroŋteur nasonel, la murel piurten a la koltiur ptitpuriua, la iiustis a l iunuersəte; ilfotukuŋserue sə ki fu lə koŋ, sə kə lə sestem lui mem, toŋ sun atroste, par akor, me, toŋ sun oŋpuse ereuersipl, alekete; tu l oŋuertir paratosel me nesse a tu le term a l analez pulti. lə puuar (u sə ki oŋtiaŋ lieu) nəkrua pliu a l iunuersəte; ilse, o fuŋ, k ele iun zon eperiəmoŋsiurueoŋs pur tut iun klas ai, ilatuŋk kə fer selesone—sun elit illatruera eeur, u otrəmoŋ. le teplom ser a riaŋ—pur kua ilrefuzere letone, teeur, ilepre aletone a tu lə muŋt; alor pur kua set pulti pruuukoŋt, sinuŋ pur kresteleze lez enerii siur an oŋieu feti (selesone, traae, teplom, esetra), siur aŋ referoŋsel teia mor e purisoŋ. oŋpurisoŋ, l iunuersəte peufer, oŋkor, poku mal (lə purismoŋ e aŋ tepozi SOŊPOLI—nuŋ pa pulti, me soŋpoli, tuŋk, pur nu, suuersi); me ilfotrepursəlaparti aek sə purismoŋ mem e nuŋ ree siur resoriir. ilfotretrasforme sə purismoŋ oŋ prusesus uioloŋ, oŋ mor uioloŋt, par lə moke, lə tefi, par aŋ semule moltəpliu ki ufrire lə retuel moriunuersəte kom motel purismoŋ a la seste oŋte, motel kuŋtaieu tezafete a tu iun estrutiur susel, u la mor, oŋfaŋ, fere se raai, kə la kre toŋt tezesperemoŋ par kuŋiure, par meis aek lə sestem e pa riusisoŋ tu o pliu k a la mue aŋ iun lor loŋt, aretartəmoŋ, ki emenpliu lə ieu pusipl a iun suuertir, a iun reuertir ufoŋsi. se kə ki me suazoŋt oe aeriusi. a aŋ mumoŋ muaŋ aoŋse o prusesuslekefie a l iunuersəte e a la koltiur, lez etuoŋ, luaŋ uuluar soe le meupl (resusete l uie pertiu, siur aŋ mot eteel), aeretorke oŋloŋsoŋ, o puuar, lə tefi iun mor tutel, emie, l estetue, lə tefi iun teterturieleze piaŋ pliuz oŋtoŋs oŋkor kə sel uəniu te lə sestem e somoŋ lə puuar repuŋt a set teri tutel a l estetue sauar, a set enezəioŋs tutel akumule oŋ aŋ lieu tone, a set mor uuliu a la lemet—pa la KRIZ a l iunuersəte, sa, sepa aŋ tefi, o kuŋtre, se lə ieusestem, me la MORIUNUERSƏTE—, sa, lə puuar apapiuirepuŋt, sinuŋ par sa propr tesulue oŋ retur (pur an estoŋ, peutetr, me nulauŋuiu). le parkat o ti me soŋple tefoŋsi e tefoŋt aŋ TERTUAR—lə karte lataŋ, uiee puti; me sepaure; tere set aparoŋs, se l iunuersəte mort, la koltiur mort tuŋ illoŋse lə tefi o puuar, e leur propr mor euoŋtuel, memku—traforme oŋ SAKRƏFRIS EMIE, sə ki ete l upere mem o sestem A LUŊ TERM, lekete a la koltiur e o sauar. iletepa la pur soe la 'sorpon', me pur oŋproŋtir lə katar a la fas oz otr, kom le 'nuar a uat e a tetroe' proŋtisoŋ le ruin a leur korte a ki izaemi lə feu eu mem. kesk uŋ peu proŋtir oiortui? menpliu le ruin o sauar, a la koltiur—le ruin el mem suŋtefuŋt. nuləsauŋ, nuzauŋfe poŋtoŋ set oŋ lə traaeteue siur a noŋter. suazoŋt oe emor, repetapl seulmoŋ kom foŋtazmteue. sə ki oŋsere l ekəualoŋ oŋ uioloŋs soŋpoli (setir ola lə pulti) səsere lə mem upere ki afeperkiute lə nuŋsauar, lə purismoŋ o sauar kuŋt lə puuar—retrue set enerii fapuleuz pliu, tu, o mem nio, me a la spirel supreur—ferperkiute lə nuŋpuuar, lə purismoŋpuuar kuŋt, kuŋt kua presizemoŋ? se la lə pruplem. ilepeutetroŋsuluapl. lə puuar səpar, lə puuar sepertiu. iliapliu, tu otur nu, mankaŋpuuar, me l elute masiinel par lə puuar reii, oŋkor, l ort susel, tere la kel kroŋti azoŋt, elizipl, par lə kuŋtrol, tereur a aŋ kot tefini, tuŋ nusom tu le termenel oŋfim. satake o reprezoŋte apliu poku soŋs nuŋ pliu. uŋsoŋ piaŋ kə tu le kuŋfli etuoŋ (kom, pliu lariəmoŋ, o nio la suste klupal) otur lə reprezoŋte, lə telekepuuar, pur la mem rezuŋ, suŋpliu kə perpəsi foŋtom ki sufiz, oŋkor purtoŋ, par tezespuar, aukupe lə təoŋ la sen. par iəsepa kel efe mepius, lə reprezoŋte, lui, osi, sereturne siur el mem, e tu l iunuer loii o pulti sətesu, memku, lesoŋ la plase a an iunuer trasfini o semule, u, oŋple, person epliu rezoŋte ni reprezoŋti a kua kə səsua, u tu sə ki sakumul sətezakumul, memtoŋ, u mem lə foŋtazm asel, tereti e sekurapl o puuar atespariu. iunuer, pur nu, oŋkor oŋkuŋproŋsipl, mekonesapl, a iun kurp malfi a la kel no kuortone moŋtel ortukonel e trese a l oŋfini linie kritiestuare rezest uiolemoŋ. se, purtoŋ, la k ilfosəpatr, si mem səla a, oŋkor, aŋ soŋs. nusom semuloŋ, nusom semulakr (pa o soŋs klasi 'aparoŋs'), miruar kuŋka eree par lə susel, eree soŋ surs liuməneuz, puuar soŋ urien, soŋs testoŋs, e se toŋ set iunuer tati o semulakr k iluafaluarsəpatr—soŋ espuar, l espuar e iun ualeur fepl, me toŋ lə tefi e lə fasene; kar ulfoparefuze lə fasene oŋtoŋs ki eman te set lekefie a tut lez estoŋs, a tu lez asualeur, a tut asioloii, pulti ikuŋpri. sə spetakl, ki e, alafua, səlui l akuni e l apuie o kapətel, tepas luaŋ səlui la marsioŋtiz tekri par le setuezonist; sə spetakl e notr fors esoŋsel. nusompliu toŋ aŋ raporfors oŋsetaŋ u ueturieu, me pulti, oŋuer lə kapətel, sa, se lə foŋtazreuulue; nusom toŋ aŋ rapor tefisetuirmor oŋuer set iunuer ki onepliu aŋ, puis k presizemoŋ tut aselte luesiap. lə tefi kə nuloŋs lə kapətel toŋ suŋ telir—leketoŋ soŋ uerkoin la luaprufi, la pliusualiu, le finelte prututi, le strutiurpuuar e retruoŋ, o term a suŋ prusesus, l emortelte prufunt (me, osi, lə setuir) o retuel priməti a testruir, sə tefi la ilfolərelee toŋ iun siuroŋsier oŋsoŋse. lə kapətel eterespuŋsapl, ereuersipl, enelutapl kom la ualeur. a lui seul ilekapapl ufri an espetakl foŋtasti a suŋ tekuŋpoze—seul plan, oŋkor siur lə teze o strutiur klasi o kapətel, lə foŋtom a la ualeur, kom lə foŋtom a la reliuŋ plan, siur aŋ muŋt tepui luŋtoŋ tezakreleze, kom lə foŋtomsuuar plan siur l iunuersəte, a nu reteuənir le numat a sə tezer, me tekaie a l elute masiinel a la ualeur. nuuiruŋ toŋ sə muŋt, ki a, pur nu, tut  l oŋkietoŋt etroŋiəte o tezer e o semulakr, aek tut la ueraste o foŋtom uioŋ, oz anmel eroŋ e semuloŋ kə lə kapətel, kə la MOR O KAPƏTEL afe aek nu—kar lə tezer o uil etekel o tezer o sapl—la iaŋk o sein etekel a sel le fore—lə uertii o semulakre etekel a səlui la natiur—seul susest la setuir uertiiəneuz a aŋ sestem akunezoŋ, u lə traae oŋter lə traae, u la ualeur oŋter la ualeur—lesoŋ an espas uieri, efree, soŋ freai, kuŋtəniu kom ləuule  patae, u seul ləuoŋ sule lə sapl, u seul ləuoŋ uee siur lə sapl. k ilone, tu, səla toŋ l ort pulti? si peu sioz; me nutəuŋnupatr, osi, kuŋt lə fasene prufuŋ k ezers, siur nu, l akunikapətel, kuŋt la mizoŋsen par lə kapətel a sa propr akuni, tuŋ nusom lez akunezoŋ reel. luilese l enesi siur sa propr mor, se luilese tu le priəleireuulue. serne par lə SEMULAKR la ualeur e par lə FOŊTOM kapətelpuuar, nusompiaŋpliutezarme e oŋpuisoŋ kə serne par la LUA ualeurmarsioŋtiz, puis k lə sestem sereele kapapl oŋtekre sa propr mor e kə la respuŋsapləte nuzonetote, e, tuŋk, l oŋieu a notr propr ui. set riuz suprem o sestem, sel lə semulakr siur sa mor, par u ilnumaŋtiaŋ oŋ ui oneoŋlekete, par azorpe, tut nekite pusipl, seul iun riuz supreur peulapreuəni—tefi u soŋs emaiene, seul iun PATAFEZISEMULAKR peunusorti or la stratəiisemule o sestem e or l oŋpasmor u ilnuzoŋferm. —me mil neu soŋ suazoŋt sez. LƏ TERNE TOŊKO A LA UALEUR——
LA U RIAŊ E A SA PLAS SE LƏZORT; / LA U, A LA PLAS UULIU, ILIARIAŊ SE L ORT. —brekt
la pani par le respuŋsapl a l iunuersəte a l ete k uŋuatelire teplom soŋ kuŋtrəparti traae 'reel', soŋ ekəualoŋs a sauar. set pani epa sel lə suuertir pulti, el e sel uuar la ualeur sətesuse aek se kuŋtəniu e fuŋsone tut seul, səluŋ sa form mem. le ualeur iunuersəte (le teplom, esetra) uŋprulfer e kuŋtəniuserkule, aŋ peu kom le kapəto flotoŋ u lez eurutolar, eluuŋturnuae soŋ kritereferoŋs, kuŋpletəmoŋ teualureze a la lemet, me se soŋ oŋportoŋs—leur serkule seul sufi akree an urzuŋ susel a la ualeur, e l oŋtiz a la ualeur foŋtom oŋsera pliu kroŋt, lor mem kə suŋ referoŋsel (sa ualeuriuzai, sa ualeuresioŋi, la 'forsetraae' iunuersəter k el rekur) səper. tereur par la ualeur soŋ ekəualoŋs. sə setue etaparemoŋnuel; elle pur seu ki poŋs oŋkor kə selapor a l iunuersəte aŋ pruse reel a traae e ki oŋuestis latoŋ leur uekiu, leur neroz, leur rezuŋetr. l esioŋsein, suuarkoltiur, a l iunuersəte, oŋt 'oŋsenioŋ' e 'oŋsenie' epliu tepui aŋ setaŋ toŋ teia k iun kulute tuple a l amertiumoŋteferoŋs (l oŋteferoŋssein ki oŋtren, aek el, lə tezafete o rapo suselumaŋ), aŋ semulakr tuple a aŋ sekutram (səlui iun temoŋt uŋteuz par sialeur, par prezoŋs, par esioŋi etəpaŋ, par OŊSEST PETAKOII ki siersiasəsustetue a l esioŋi pertiu traaesauar). oŋ sə soŋs, l iunuersəte rest lə lieu a iun ENESE TEZESPERE A LA FORM UIT LA UALEUR, e seu k iui tepui kek ane kones sə traae etroŋi, la ure tezesperoŋs o nuŋtraae, o nuŋsauar—kae le ienre atuel re, oŋkor lir, aproŋt, rialeze, me lə keur iliepliu—oŋ plok, la moŋtelte koltiurel aseti akule kor e piaŋ. se pur kua la kre seniəfipliuriaŋ*. se pur kua, osi, nuzetepieie, nunusompieie nu mem, apre suazoŋt oe, oŋtonoŋ le teplom a tu lə muŋt. suuertir? pa, tu. iun fua pliu, nuzetiuŋ le prumuteur a la form aoŋse, a la form piur a la ualeur—teplom soŋ traae. lə sestem oŋueupa pliu, me ilueu səla—ualeur uperezonel toŋ lə uit—, e se nu ki lauŋzenokure, toŋ l elute oŋuers. la tetres etuoŋt səuuarkuŋfere teplom soŋ traae etekel e kuŋplemoŋte a sel lez oŋsenioŋ. elepliusekret e pliuzoŋsəeuz kə l oŋkuas tratizonel asiue u utəni teplom soŋ ualeur. l asiuroŋs tu resk siur teplom, ki uit soŋ kuŋtəniu le perpəsi sauuarselesone, etiur asuporte. osi, ilfo k el səkuŋpli, sua par iun prestealəpi, semulakr traae esioŋie kuŋt aŋ semulakr teplom, sua par iun form akrese (l oŋsenioŋ some tone lez 'iunuersəte', u trete testreputeur otumati) u roŋkeur, pu k, o muaŋ, pas, oŋkor, kek sioz iun refere 'reel'—me riaŋ ife. mem le senmenai oŋt oŋsenioŋ e etuoŋ, ki fuŋ, oiortui, iun pon part leur esioŋi, suŋpliu kə lə rapel, e kom la nostalii a iun uioloŋs u a iun kuŋpleste ki, iati, lezupoze u leriunise otur an oŋieusauar u an oŋieupulti. la 'tiur lua a la ualeur', la 'lua ereŋ'—koŋ el nuzapoŋton, kel tristes, kel pani! se pur kua ilia, oŋkor, po iur pur le metot fasiist e oturte, kar selsi resuset kek sioz uioloŋ k ilfo pur uir—supi u oŋfleie, peu oŋport. la uioloŋsretuel, la uioloŋstraae, la uioloŋssauar, la uioloŋssoŋ, la uioloŋspuuar, la uioloŋspuuar e a pulti, se pun! se kler, se liuməneu, le raporfor, le kuŋtrətir, l espluate, lə represe! sa moŋk, oiortui, e lə pəzuaŋ soŋfesoŋti. se tu aŋ ieu, par ezoŋp, a l iunuersəte, oŋkor, (me tut la sfer pulti sartəkul mamfer) kə lə roŋuestismoŋ a suŋ puuar par l oŋseinoŋ a trauer la 'parol lepr', l otuierekrup e otr faripol mutern. person e tiup. saŋpləmoŋ pur esiape o tesəuar prufuŋt, a la katastrof k oŋtren lə tepert rolestatiurespuŋsapləte e tamekuii oŋkruaapl ki siteplua ilforekrie toŋ lə prof, fiusə aŋ mankaŋ puuarsauar, fiusə iun parselleiətiməte uəniu te l oltrakois—sinuŋ, lə setue etoŋtolrapl pur tus. se siur sə kuŋprumi—fekiure artəfisel a l oŋsenioŋ, kuŋpliste ekəuuk a l etuoŋ—se siur sə senario foŋtom petakuii kə le sioz kuŋtəniu, e peusetfuatiure oŋtefinimoŋ; kar ilia iun faŋ a la ualeur e o traaw, ilionapa o semulakr la ualeur e lə traae. l iunuer lə semule etrasreel e trasfini, okiun epreu reelte uiaŋtrapliuzimetr faŋ—sinuŋ, l efuŋtrəmoŋ tutel e ləklismoŋteraŋ, ki rest notr pliu fol espuar. —me mil neu soŋ suazoŋt ti set.
*teeur, la kre atuel proŋ, natiurelmoŋ, le mem aspe kə lə traae, mem suspoŋs, mem apezoŋteur, mem azoŋs uieti, mem alerii a lə tesete, mem turnuamoŋ oŋ ruŋ estoŋs, mem teueenerii, mem serkulete oŋtefini toŋ la kre oiortui kə toŋ lə traae er, mem setue toŋ lə kuŋtrestetue kə toŋ l estetuir, lə kuŋtaie kroŋti, la pukl e pukle—apre sa iluafaluartepusie eeur, u pliuto nuŋ, proŋt set oŋpas mem kom setuepaz, returne l oŋtesete e l azoŋs uieti oŋ setue ufoŋsi, on estratəii. oŋsiersioŋ,atupri, asarasie a sə setue mortel, a set anurəsi moŋtel iunuersəte, lez etuoŋ fuŋroŋsufle enerii a an estetue oŋ koma tepase, se la siurui forse, se la metəsaŋ o tezespuar, ki səprati oiortui siur lez estetue kom siur lez oŋtiətiu, e ki e partu lə sein a la mem oŋkapaste aafruŋte la mor. "ilfopuse sə ki sefuŋt", tize nitse. 
SIUR LƏ NILIZM——lə nilizm apliu le kuleur suŋp, uakneren, espoŋkleren, fuliəneuz, a la faŋsiekl. ilprusetpliu te iun ueltansiaoŋtekatoŋs ni te iun ratəkelte metafezi ne a la morTIEU e a tut le kuŋsəkoŋs k ilfooŋtire. lə nilizm e, oiortui, səlui la trasparoŋs, e ile, oŋ kek sort pliu ratəkel, pliu krusel kə toŋ se form oŋtreur e esturi, kar set trasparoŋs, sə flote e oŋtesuluapləmoŋ sel lə sestem, e sel tut tiori ki pretoŋoŋkorlanaleze. koŋ TIEU emor, iliae, oŋkor, nitse pur lətir—kroŋ nilist təoŋ l ETERNEL e lə katar a l ETERNEL; me, təoŋ la trasparoŋ semule a tut sioz, təoŋ lə semulakr akuŋplismoŋ materelist u eteelist lə o muŋt toŋ l eperreelte (TIEU epamor, ileteuəniu eperreel), iliapliu tieu tiori e kriti pur rekonetr le saŋ. l iunuer, e nu tu, somoŋtre uioŋ toŋ lə semule, toŋ la sfer malfi, menpa malfi, oŋteferoŋt, a lə tesuete—lə nilizm, par fer oŋsulit, setoŋtemoŋreeleze nuŋpliu toŋ lə testruir, me toŋ lə semule e lətesuete. te foŋtazm ati, uiloŋ, te mit e te sen k ilete, esturimoŋ osi, ilepase toŋ lə fuŋsonmoŋ trasparoŋ, fosmoŋ trasparoŋ, o sioz. k ilrest, tuŋk, nilizm pusipl oŋ tiori? kel nuel sen peu suir, u puresəreiue lə riaŋ e la mor kom TEFI, kom oŋieu? nusom toŋ aŋ poze nuo e, soŋtut, oŋsuluapl, par rapor o form oŋtreur o niliz
  • lə romoŋtizm one lə preme kroŋ aparetr, ilkurespuŋ, aek lə reuulueliume, o testruir a l ort lez aparoŋs
  • siurreelizm, tataizm, l aziurt, lə nilizm pulti oŋsuŋ lə teuzem kroŋ manfeste, ki kurespuŋ o testruir a l ort lə soŋs.
lə preme e, oŋkor, iun form esteti a nilizm (toŋtizm), lə skuŋ iun form pulti, esturi e metafezi (terurizm). se teu form nukuŋsernpliu oŋ parti, u pa, tu. lə nilizmtrasparoŋs epliu ni esteti, ni pulti, iloŋpraŋtpliu ni a l estermene oz aparoŋs, ni a sel lə soŋs le terne feu, u le terne nuoŋs a iun apukalips. iliapliu apukalips (seul lə terurizm aliuar toŋtoŋkorləreflesiir, me, iiustəmoŋ, ilepliupulti e ilapa pliu k aŋ motaparetr, le mia—or, le mia suŋpa iun sen u kek sioz səiu; se iun poŋt, iun pist, iun kart perfure tuŋ nusommenpliu speteur; reseteur.) fini l apukalips, oiortui se lə presete o neutr, o form o neutr e a l oŋteferoŋs. iəlesapoŋse, s ilpeuiauar aŋ romoŋtizm, iun esteti o neutr; iələkruapa, tu səki res, se lə fasene pur le form tezerti e oŋteferont, pur l upere mem o sestem ki nuzanul; or, lə fasene (a l upoze lə setuir ki satasie oz aparoŋs, e la rezuŋ tialeti ki satasie o soŋs) e aŋ pasone nilist par eseloŋs, se lə pasone propr o mot tesparetr. nusomfasene par tut le form tesparetr, notr tesparetr. meloŋkuli e fasene, tel e notr setue ienrel toŋ iun er a trasparoŋs oŋuuluŋte. iəsuinilist. iəkustat, iaset, iasum l emoŋs prusesus testruiraparoŋs (e setuiraparoŋs) o prufi o soŋs (lə reprezoŋte, l estuar, la kriti, esetra) ki e lə fe kapətel o tineuem siekl. lə uertapl reuulue o tineuem siekl, a la muternəte, se lə testruir ratəkel oz aparoŋs, lə tezoŋsioŋtəmoŋ aek lə muŋt e sun apoŋtuŋ a la uioloŋs onterpretestuar. iəkustat, iaset, iasum, ianalez lə teuzem reuulue, sel lə uaŋtem siekl, sel la posmuternəte, ki e l emoŋs prusesus testruirsoŋs, ekel o testruir oŋtreur oz aparoŋs. səlui ki frap par lə soŋs etue par lə soŋs. la sen tualeti, la sen kriti suŋuit. iliapliu sen—e iliapa terapisoŋs u terapi parsoŋs; la terapi el mem fe parti lə prusesus ienreleze a onteferoŋse. la sen a l analez el mem eteuəniu oŋserten, aliuar—le tiori flot (oŋfe, lə nilizm etoŋpusipl, kar ile, oŋkor, iun tiori tezespere me tetermene, an emaiene a la faŋ, iun ueltansiaoŋkatastrof*). l analez e el mem, peutetr, l elmoŋ tesəzi a l emoŋs prusesus ielesoŋs. lə siurkruasoŋs k elzaport, leur kuŋpete o nio lə soŋs e tu a fe sekuŋte oŋ rekar leu iuniuŋ toŋ l upere klase e katerne teseketrasparoŋs. ilfoetrkuŋsoŋ kə, par kek fer kə pruset l analez, el pruset uer lə ielesoŋs, elet o presete o semulakr e o form oŋteferoŋt. lə tezer kroŋti. oŋpluzesoŋs toŋ le mia. oŋpluze susel toŋ la mas. kruasoŋs oŋfini a la mas oŋ fuŋsone aseleresestem. oŋpas enerii. puaŋ enersi. testaŋenersi a aŋ muŋt sature. le fenumenenersi saseler (si uŋpeutir). le form arete prulfer e la kruasoŋs semupilez toŋ l eskruasoŋs. tel e, osi, lə sekre a l eperteli, a sə ki ua pliu luaŋ kə sa propr faŋ. səsere notr mot propr testruir finelte—ale pliu luaŋ, tro luaŋ toŋ lə mem soŋs—testruirsoŋs par semule, epersemule, eperteli. nie sa propr faŋ par eperfinelte (lə krustase, le statiu a l il pak)—es pa osi lə sekre usen o koŋser? reuoŋsi l eskruasoŋs siur la kruasoŋs, reuoŋsi a la uites toŋ l enersi. le mas el osi suŋpriz toŋ sə iekoŋtesk prusesusenersi par aselere. elsuŋ sə prusesus eskruasoŋt, teuuroŋt, ki anil tut kruasoŋs e tu siurkruasoŋs. elsuŋ sə serkui kurserkuite par iun finelte mustrueuz. se sə puaŋenersi ki etoiortuifasenoŋ, pasonoŋ e sə ki səpas oz aloŋtur a sə puaŋenersi (fini, tuŋk, lə siarm teskre a la tialeti) si se etrnilist priəleie sə puaŋenersi e l analez a set ereuersipləte o sestem iiusk a aŋ puaŋnuŋretur, alor iəsuinilist; si se etrnilist etrusete par lə mot tesparetr e nuŋpliu par lə mot prutuir, alor iəsuinilist. tesparetr, afanisis, oŋpluze, 'furi tes fersuintens'. traspulti e la ser eleti o mot tesparet, reelsoŋssenestuarsuseloŋtiətiu. auretir, sepliu telmoŋ nilizm toŋ la tesparetr, toŋ la form tezerti, aliuar e oŋteferoŋ, iliamenpliu lə patos, lə patəti o nilizm—set enerii miti ki fe, oŋkor, la fors o nilizm, ratəkelte, teneker, miti, oŋtəsepe trami. semenpliu tezoŋsioŋtəmoŋ aek la tonelte oŋsioŋte el mem, setuizoŋt e nostalii o tezoŋsioŋtəmoŋ. se la tesparetr tu saŋpləmoŋ. uŋtru, teia, tras a set ratəkelte o mot tesparet sie atorno e paŋtsamin, paralelmoŋ a an ezersis nostalii a la tialeti—kar ilia iun nostalii a la tialeti, e, soŋtut, la tialeti la pliu sutil eleoŋplenostalii; me, pliu prufuŋtəmoŋ, ilia, sie paŋtsamin e atorno, iun otr tonelte, sel iun meloŋkuli atasie o sestem lui mem, oŋkiurapl sella e ola a tut tialeti. se set meloŋkuli o sestem, ki proŋ oiortui lə tesu atrauer le form erunimoŋ trasparoŋt ki nuzoŋtur. se el ki teuiaŋ notr pasone fuŋtəmoŋtel. sepliu lə splun u lə uak a l am faŋsiekl. sepa, nuŋpliu, lə nilizm, ki uiz oŋ kek sort a tu normeleze par lə testruir, pasoneresoŋtimoŋ. nuŋ, la maloŋkuli, se la tonelte fuŋtəmoŋtel o sestem fuŋsonel, o sestem atuel semulereprukrameoŋforme. la meloŋkuli se la kalte eneroŋt o mot tesparetrsoŋs, o mot uulilezesoŋs toŋ le sestem uperezonel—e nusom tus meloŋkuli. la meloŋkuli e sə tezafete priutel ki e sel o sestem sature. ls k l espuar ekəlepre lə piaŋ e lə mal, lə ure e lə fo, uuar kuŋfruŋte kek ualeur o mem ort, los k l espuar pliu ienrel a aŋ raporfors e an oŋieu seteuanui. partu, tuiur, lə sestem e tro for—eiəmuni. kuŋt set eiəmunisestem, uŋpeuezalte le riuz o tezir, fer la mekruloii reuuluzone o kutətiaŋ, exalte la teri mulkule u mem fer l apuloii a la kuizin. səsi rezupa l oŋperieuz nesset a fer esie o sestem oŋ plen liume. səsi, seul lə terurizm ləfe. ile lə trereuertir ki efas lə rest, kom aŋ seul surir eruni efas tu aŋ teskur, kom aŋ seul ekler a teneki sie l eskla efas tut la puisoŋs e la iuisoŋs o metr. plius aŋ sestem eteiəmuni, plius l emaiene efrape par lə muaŋt se reuer. lə tefi, mem oŋfinitezmel, e l emai a iun tefeoŋs oŋ sien. seul set reuersipləte soŋ kumiun məziur fe, euenmoŋ oiortui, siur la sen nilist e tezafete o pulti. elseulmupileze l emaiene. si etrnilist se porte, a la lemet oŋsuportapl o sestem eiəmuni, sə tre ratəkel mokeeuioloŋs, sə tefi o kel lə sestem esomerepuŋt par sa propr mor, alor iəsuiterurist e nilist oŋ tiori kom otr lə suŋ par lez arm. la uioloŋs tiori, nuŋ pa la uerte, es la seul resurs ki nurest—me se la iun utupi; kar ilsrepo etrnilist, s iliae, oŋkor, iun ratəkelte—kom ilserepo etrterurist, si la mor, ikuŋpri sel lə terurist, ae, oŋkor, aŋ soŋs; me se la u le sioz teuien oŋsuluapl; kar, a sə nilizm ati a la ratəkelte, lə sestem upoz lə saŋ, lə nilizm neutreleze. lə sestem enilist, lui, osi, oŋ sə soŋs k ila puisoŋs reuerse tu, ikuŋpri sə ki ləni, toŋ l oŋteferoŋs. toŋ sə sestem, la mor el mem pri par sun azoŋs. kar a poloin, oktoperfest a miunik—le mor sanul par l oŋteferoŋs, se la u lə terurizm e kuŋplis oŋuuluŋte a l oŋsoŋp o sestem, nuŋ pa pultimoŋ, me toŋ la form aselere a l oŋteferoŋs k ilkuŋtrəpiu aoŋpoze. la mor apliu sen, ni foŋtazmi ni pulti u səreprezoŋte, u səiu, seremuniel u uioloŋt—e sa se la uetuar a l otr nilizm, a l otr terurizm, səlui lə sestem. iliapliu sen, menpliu l elute menmel ki fe kə lez euenmoŋ puisproŋt forsreelte—piu sen ni sultete moŋtel u pulti, kə nuzoŋport lə siili, lə piafra, le poot pipol, poloon u la poloon? tu səla uiaŋsanioŋtir siur l ekroŋ a lə teluize. nusom a l er lez euenmoŋ soŋ kuŋsəkoŋs (e le tiori soŋs kuŋsəkoŋs). iliapliu espuar pur lə soŋs—e, soŋtut, se piaŋ aŋsi; lə soŋs emortel; me sə siur kua ilaoŋpoze suŋ rein efəme, sə k ilapoŋselekete pur oŋpoze lə rein o liume, lez aparoŋs, el, sunemortel, oŋuolnerapl o nilozm mem o soŋs u o nuŋsoŋs. 
se la u kumoŋs lə setuir.